વોશિંગ્ટન, તા.25: અમેરિકાની સુપ્રીમ કોર્ટમાં અત્યારે એક એવો કાનૂની જંગ છેડાયો છે જેની અસર હજારો સ્થળાંતર કરનારાઓના ભવિષ્ય પર પડી શકે તેમ છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટીતંત્ર દ્વારા મેક્સિકો સરહદ પર લાગુ કરવામાં આવેલી વિવાદાસ્પદ 'મીટરિંગ' નીતિને ફરીથી જીવંત કરવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટ ગંભીરતાથી વિચારણા કરી રહી છે. મંગળવારે થયેલી સુનાવણી દરમિયાન ન્યાયાધીશો વચ્ચે આ નીતિના કાયદેસરના પાસાઓ અને માનવીય મૂલ્યોને લઈને ભારે ખેંચતાણ જોવા મળી હતી.
શું છે આ 'મીટરિંગ' નીતિ?
'મીટરિંગ' એટલે એવી પ્રથા જેમાં સરહદ પર આવતા શરણાર્થીઓની સંખ્યા મર્યાદિત કરી દેવામાં આવે છે. ટ્રમ્પના પ્રથમ કાર્યકાળમાં આ નીતિને કારણે હજારો લોકોએ મેક્સિકોની અસ્થાયી શિબિરોમાં નરક જેવી સ્થિતિમાં રહેવું પડ્યું હતું. જોકે, વર્તમાન વહીવટીતંત્રનું કહેવું છે કે સરહદ પરની ભીડને નિયંત્રિત કરવા માટે આ એક "મહત્વપૂર્ણ હથિયાર" છે અને ભવિષ્યની કટોકટીમાં તે જરૂરી બની શકે છે.
ન્યાયાધીશોના તીખા સવાલો
સુનાવણી દરમિયાન રૂઢિચુસ્ત ન્યાયાધીશોએ સરકારના પક્ષમાં ઝુકાવ દર્શાવ્યો હતો, પરંતુ અમુક સવાલોએ સૌને વિચારતા કરી દીધા હતા. ન્યાયાધીશ બ્રેટ કેવનોએ આશ્ચર્ય વ્યક્ત કરતા પૂછ્યું કે, "જો આપણે કાયદેસર રીતે આવનારાઓને બંદરો પર રોકી દઈએ, તો શું આપણે ગેરકાયદેસર રીતે ઘૂસનારાઓને વધુ મહત્વ નથી આપી રહ્યા?" બીજી તરફ, ન્યાયાધીશ કેતનજી બ્રાઉન જેક્સને એવી દલીલ કરી હતી કે જે નીતિ હાલ અમલમાં જ નથી, તેના પર કાલ્પનિક ધારણાઓ બાંધીને ચુકાદો આપવો કેટલો યોગ્ય છે?
શબ્દોની માયાજાળ: 'આવો' એટલે શું?
આ આખા કેસનો મજબૂત પાયો અમેરિકન કાયદાના એક શબ્દ "Arrive" (આવવું) પર ટકેલો છે. ન્યાય વિભાગની દલીલ છે કે 'આવવું' એટલે જે વ્યક્તિ અમેરિકાની ધરતી પર પગ મૂકી ચૂકી હોય તે, જ્યારે ઇમિગ્રેશન વકીલોનું કહેવું છે કે જે વ્યક્તિ સરહદના પ્રવેશદ્વાર (Port of Entry) સુધી પહોંચી જાય તેને આશ્રય માંગવાનો પૂરો અધિકાર છે.
ભૂતકાળ અને ભવિષ્ય
નોંધનીય છે કે આ નીતિની શરૂઆત ઓબામાના સમયમાં થઈ હતી, ટ્રમ્પે તેને વિસ્તૃત કરી અને બિડેને તેને રદ કરી હતી. પરંતુ હવે જ્યારે ટ્રમ્પ ફરી સત્તામાં છે, ત્યારે તેઓ તેમના ઇમિગ્રેશન એજન્ડાને વધુ કડક બનાવવા માંગે છે. જો સુપ્રીમ કોર્ટ આ નીતિને લીલી ઝંડી આપે છે, તો અમેરિકામાં આશ્રય મેળવવાની પ્રક્રિયા વધુ જટિલ અને સંઘર્ષમય બની જશે.
હાલમાં તો આખું વિશ્વ સુપ્રીમ કોર્ટના અંતિમ ફેંસલાની રાહ જોઈ રહ્યું છે, જે નક્કી કરશે કે અમેરિકાના દરવાજા શરણાર્થીઓ માટે ખુલશે કે પછી 'મીટરિંગ'ની દીવાલ તેમને રોકી દેશે.