નવી દિલ્હી: હોટેલ કે રેસ્ટોરન્ટમાં જમવા જનારા ગ્રાહકો માટે કેન્દ્ર સરકાર તરફથી એક મોટી રાહતના સમાચાર આવ્યા છે. ઘણી નામી હોટેલો અને રેસ્ટોરન્ટ્સ દ્વારા ગ્રાહકોના બિલમાં 'ગેસ સરચાર્જ', 'LPG ચાર્જ' કે 'ઇંધણ ખર્ચ વસૂલાત' જેવા નામે વધારાના રૂપિયા જોડવામાં આવતા હતા. કેન્દ્રીય ગ્રાહક સુરક્ષા સત્તામંડળ (CCPA) એ બુધવારે આ પ્રથાને સખત શબ્દોમાં વખોડી કાઢી છે અને તેને 'અન્યાયી વેપાર પ્રથા' (Unfair Trade Practice) ગણાવીને તાત્કાલિક અસરથી રોકવા આદેશ આપ્યો છે.
મેનુ કાર્ડના ભાવ જ અંતિમ હોવા જોઈએ
કેન્દ્રીય ગ્રાહક બાબતોના મંત્રાલયે સ્પષ્ટતા કરી છે કે ગેસ, વીજળી કે ઇંધણ જેવા ખર્ચ એ કોઈપણ વ્યવસાય ચલાવવાનો એક ભાગ છે. આ ખર્ચને અલગથી ગ્રાહકો પાસેથી વસૂલવાને બદલે તેને મેનુ કાર્ડમાં દર્શાવેલ કિંમતોમાં જ સમાવી લેવા જોઈએ. રેસ્ટોરન્ટના માલિકો ગ્રાહકો પર આ પ્રકારના ટેક્સ સિવાયના વધારાના ચાર્જ લાદી શકે નહીં. CCPA ના મતે, આ પ્રથા ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરનારી અને પારદર્શિતાના અભાવ વાળી છે.
કડક કાર્યવાહીની ચેતવણી
નેશનલ કન્ઝ્યુમર હેલ્પલાઇન (NCH) પર મળેલી અસંખ્ય ફરિયાદો બાદ સરકારે આ એડવાઈઝરી જારી કરી છે. સત્તામંડળે ચેતવણી આપી છે કે જો કોઈ હોટેલ કે રેસ્ટોરન્ટ હજુ પણ ગ્રાહકોના બિલમાં આવો કોઈ વધારાનો ચાર્જ આપમેળે (By Default) ઉમેરશે, તો તેમની સામે ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમ ૨૦૧૯ હેઠળ કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. આ નિયમ હેઠળ સેવા શુલ્ક (Service Charge) ની જેમ કોઈપણ વધારાનો ખર્ચ વસૂલવો એ જુલાઈ ૨૦૨૨ ની ગાઈડલાઈનનું ઉલ્લંઘન ગણાશે.
ગ્રાહકો શું કરી શકે?
જો તમે કોઈ રેસ્ટોરન્ટમાં જાવ અને તમારા બિલમાં ગેસ કે ઇંધણના નામે વધારાના પૈસા ઉમેરેલા જોવા મળે, તો તમે નીચે મુજબના પગલાં લઈ શકો છો:
•    બિલમાંથી ચાર્જ હટાવવા કહો: તમે રેસ્ટોરન્ટના મેનેજરને આ ગેરકાયદે ચાર્જ દૂર કરવા જણાવી શકો છો.
•    હેલ્પલાઇન નંબર ૧૯૧૫: તમે રાષ્ટ્રીય ગ્રાહક હેલ્પલાઇન નંબર ૧૯૧૫ પર કોલ કરીને ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો.
•    ઇ-જાગૃતિ પોર્ટલ: ઓનલાઇન પોર્ટલ દ્વારા ગ્રાહક કમિશનમાં ફરિયાદ કરી શકાય છે.
•    મોબાઇલ એપ: ગ્રાહક સુરક્ષા માટેની સત્તાવાર એપ દ્વારા પણ ફરિયાદ થઈ શકે છે.
હવેથી ગ્રાહકોએ જાગૃત થવાની જરૂર છે અને બિલમાં રહેલા છુપાયેલા ચાર્જ સામે અવાજ ઉઠાવવો જોઈએ. સરકારનું આ પગલું મધ્યમ વર્ગના ખિસ્સા પર પડતા વધારાના બોજને ઘટાડવામાં મદદરૂપ સાબિત થશે.