નવી દિલ્હી, તા.26: આબોહવા પરિવર્તન (Climate Change) માત્ર પર્યાવરણને જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક અર્થતંત્રને પણ ઉધઈની જેમ ખાઈ રહ્યું છે. તાજેતરમાં 'નેચર જર્નલ'માં પ્રકાશિત થયેલા એક સંશોધને વિશ્વના વિકસિત દેશોની પોલ ખોલી દીધી છે. આ અભ્યાસ મુજબ, વર્ષ 1990 થી અત્યાર સુધીમાં અમેરિકાના કાર્બન ઉત્સર્જનને કારણે ભારતને અંદાજે $500 બિલિયન (આશરે રૂ. 4,70,55,475 કરોડ) નું તોતિંગ આર્થિક નુકસાન સહન કરવું પડ્યું છે.

ભારત અને બ્રાઝિલ સૌથી વધુ ભોગ બન્યા

સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિક માર્શલ બર્કના નેતૃત્વમાં થયેલા આ સંશોધનમાં જણાવાયું છે કે અમેરિકા વિશ્વમાં સૌથી વધુ આર્થિક નુકસાન પહોંચાડતો દેશ સાબિત થયો છે. અમેરિકાના પ્રદૂષણને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે કુલ $10 ટ્રિલિયનનું નુકસાન થયું છે, જેમાંથી ભારત અને બ્રાઝિલ જેવા વિકાસશીલ દેશોએ સૌથી વધુ માર સહન કર્યો છે. આ નુકસાનને 'હજાર કાપથી થતા મૃત્યુ' સમાન ગણાવવામાં આવ્યું છે, કારણ કે તે ધીમે ધીમે અર્થતંત્રને નબળું પાડી રહ્યું છે.

ચીન પણ વિનાશની દોડમાં પાછળ નથી

આ યાદીમાં ચીન બીજા ક્રમે છે. ચીનના ઉત્સર્જનને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે અંદાજે $9 ટ્રિલિયનનું નુકસાન થયું હોવાનો અંદાજ છે. વધતા તાપમાનને કારણે મજૂરોની કાર્યક્ષમતા ઘટી રહી છે, પાક નિષ્ફળ જઈ રહ્યા છે અને સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ પર બોજ વધી રહ્યો છે. નિષ્ણાતોના મતે, ગરીબ દેશો માટે એક ડોલરનું નુકસાન અમીર દેશો કરતા અનેકગણું વધુ પીડાદાયક હોય છે, જે આ અભ્યાસમાં નાણાકીય દ્રષ્ટિએ માપવામાં આવ્યું છે.

ટ્રમ્પની નીતિઓ અને 'ડ્રિલ, બેબી, ડ્રિલ'

આ કપરી પરિસ્થિતિમાં અમેરિકાની રાજકીય નીતિઓએ ચિંતામાં વધારો કર્યો છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આબોહવા પરિવર્તનના ભંડોળમાંથી હાથ ખેંચી લીધા છે. તેમનું સૂત્ર "ડ્રિલ, બેબી, ડ્રિલ" તેલ અને ગેસના ઉત્પાદન પર ભાર મૂકે છે, જે પર્યાવરણ માટે મોટો ખતરો છે. વિકાસશીલ દેશો હવે સતત માંગ કરી રહ્યા છે કે જે દેશોએ ઔદ્યોગિક ક્રાંતિના નામે સૌથી વધુ પ્રદૂષણ ફેલાવ્યું છે, તેમણે આ 'લોસ એન્ડ ડેમેજ' (નુકસાન અને વળતર) માટે ભંડોળ પૂરું પાડવું જોઈએ.

નિષ્કર્ષ અને ભવિષ્ય

અર્થશાસ્ત્રીઓ ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે જો અત્યારે આ નુકસાનને રોકવા માટે પગલાં લેવામાં નહીં આવે, તો ભવિષ્યમાં તેની કિંમત અનેકગણી વધારે ચૂકવવી પડશે. જીવ ગુમાવનારા લોકો અને તબાહ થયેલા પરિવારોની કિંમત આંકવી અશક્ય છે, પરંતુ આ આંકડાઓ અમેરિકા અને ચીન જેવા દેશોને વાટાઘાટોના ટેબલ પર લાવવા માટે પૂરતા છે.