વોશિંગ્ટન: તા.27: અમેરિકાના શ્રમ વિભાગ (Department of Labor) એ H-1B વિઝા પ્રોગ્રામમાં વર્ષોથી ચાલી આવતી 'બોડી શોપિંગ'ની પ્રથા સામે લાલ આંખ કરી છે. યુએસ સરકારનું માનવું છે કે કેટલીક આઉટસોર્સિંગ અને સ્ટાફિંગ કંપનીઓ વિઝા નિયમોમાં રહેલી છટકબારીઓનો ઉપયોગ કરીને વિદેશી કામદારોને ક્લાયન્ટ કંપનીઓમાં મોકલે છે, જેના કારણે સ્થાનિક અમેરિકન કામદારોના વેતન પર પ્રતિકૂળ અસર પડી રહી છે.
શું છે આ ‘બોડી શોપિંગ’નું માળખું?
સામાન્ય ભાષામાં સમજીએ તો, જ્યારે કોઈ સ્ટાફિંગ ફર્મ વિદેશી કામદાર (જેમ કે ભારતથી ગયેલા એન્જિનિયર) ની ભરતી કરે છે અને તેને ગુગલ કે માઈક્રોસોફ્ટ જેવી મોટી કંપની (ક્લાયન્ટ) માં કામ કરવા મોકલે છે, ત્યારે તેને 'બોડી શોપિંગ' કહેવામાં આવે છે. અહીં પગાર આપનાર કંપની આઉટસોર્સિંગ પેઢી હોય છે, પણ કામ ક્લાયન્ટની સાઇટ પર થાય છે.
વેતનની ગણતરીમાં મોટી રમત
યુએસ લેબર ડિપાર્ટમેન્ટના રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે આ પ્રથામાં વિદેશી કામદારના પગારની સરખામણી ક્લાયન્ટ કંપનીમાં કામ કરતા ઉચ્ચ પગારદાર અમેરિકન કર્મચારીઓ સાથે કરવાને બદલે, આઉટસોર્સિંગ પેઢીના સસ્તા કર્મચારીઓ સાથે કરવામાં આવે છે. આનાથી કંપનીઓને ઓછા વેતને નિષ્ણાત કામદારો મળી જાય છે, જે આખરે શ્રમ બજારમાં પગારનું સ્તર નીચું લાવે છે. એક અંદાજ મુજબ, આ નવા નિયમો લાગુ થવાથી વિદેશી કામદારોના વાર્ષિક પગારમાં $14,000 (આશરે ₹11.5 લાખ) સુધીનો વધારો થઈ શકે છે.
નવા નિયમોથી શું બદલાશે?
સરકાર હવે H-1B વિઝા માટેના 'પ્રવર્તમાન વેતન' (Prevailing Wage) ના સ્તરને વધારવાની તૈયારી કરી રહી છે.
•    સમાન વેતન: વિદેશી કામદારો અને સ્થાનિક અમેરિકન કામદારો વચ્ચેના પગારનો તફાવત ઘટાડવામાં આવશે.
•    કાયદાકીય રક્ષણ: કામચલાઉ અને કાયમી વિઝા બંને શ્રેણીઓમાં વેતન સુરક્ષા મજબૂત કરવામાં આવશે.
•    સીધી જવાબદારી: તૃતીય-પક્ષ પ્લેસમેન્ટ (Third-party placement) ના કિસ્સામાં કંપનીઓએ હવે વધુ પારદર્શિતા રાખવી પડશે.
ભારતીય આઈટી સેક્ટર પર અસર
ભારતની ઘણી મોટી આઈટી કંપનીઓ આ મોડેલ પર કાર્યરત છે. જો વેતન વધારવાનો પ્રસ્તાવ મંજૂર થાય, તો કંપનીઓ માટે અમેરિકામાં કર્મચારીઓ રાખવા મોંઘા પડશે. જોકે, કામદારો માટે આ સમાચાર સારા છે કારણ કે તેમને વધુ પગાર મળવાની શક્યતા છે. વિભાગે હાલમાં આ દરખાસ્ત પર જાહેર જનતાના સૂચનો મંગાવ્યા છે, જેના આધારે અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવશે.