ચંડીગઢ:  શું કોઈ સરકારી બેંકના અધિકારી નિવૃત્ત થયા પછી વાર્ષિક ૨ કરોડ રૂપિયાનું પેકેજ મેળવી શકે? આ સવાલ અત્યારે ભારતીય બેંકિંગ જગતમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI) માં એક નિવૃત્ત અધિકારીને જે રીતે ફરીથી નોકરી પર રાખવામાં આવ્યા અને તેમનો કાર્યકાળ ૬૫ વર્ષની વય વટાવ્યા પછી પણ લંબાવવામાં આવ્યો, તે બાબતે હવે પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ન્યાયાધીશ જગમોહન બંસલે આ મામલે SBI અને સંબંધિત અધિકારીને ખુલાસો કરવા નોટિસ જારી કરી છે.
સલાહકારથી ૨ કરોડના પેકેજ સુધીની સફર
આ વિવાદના કેન્દ્રમાં એક એવા અધિકારી છે જે ૧૯૭૮માં SBIમાં જોડાયા હતા અને જુલાઈ ૨૦૧૮માં ૬૦ વર્ષની વયે નિવૃત્ત થયા હતા. જોકે, નવાઈની વાત એ છે કે નિવૃત્તિના થોડા જ સમયમાં તેમને પહેલા 'સલાહકાર' બનાવવામાં આવ્યા અને ત્યારબાદ ૨૦૧૯માં એક જાહેરાત દ્વારા કરાર આધારિત 'વડા (કાનૂની)' ના પદ પર બેસાડી દેવાયા. તેમનો પગાર જે શરૂઆતમાં ૬૫ લાખ રૂપિયા હતો, તે વધીને ૨ કરોડ રૂપિયાથી વધુ થઈ ગયો અને કાર્યકાળ ૨૦૨૬ સુધી લંબાવી દેવામાં આવ્યો.
નિયમોનું ઉલ્લંઘન અને લાયક કર્મચારીઓની ઉપેક્ષા
અરજદાર રાજકુમાર શર્મા વતી વકીલ હર્ષ ચોપરાએ દલીલ કરી હતી કે નાણા મંત્રાલયના ૨૦૦૮ અને ૨૦૧૫ના પરિપત્રો મુજબ, નિવૃત્ત અધિકારીઓને માત્ર અત્યંત ખાસ કિસ્સામાં જ ફરીથી નોકરીએ રાખી શકાય છે. અરજીમાં આક્ષેપ કરાયો છે કે:
•    સમાનતાનો ભંગ: બંધારણના અનુચ્છેદ ૧૪ અને ૧૬ મુજબ સરકારી નોકરીમાં પારદર્શક પસંદગી પ્રક્રિયા હોવી જોઈએ, જે અહીં જળવાઈ નથી.
•    પ્રમોશનમાં અવરોધ: બેંકમાં પહેલેથી જ ઘણા લાયક અને અનુભવી કર્મચારીઓ હોવા છતાં, બહારથી નિવૃત્ત અધિકારીને લાવવાથી આંતરિક કર્મચારીઓના પ્રમોશન અને કારકિર્દીના માર્ગો રૂંધાયા છે.
RTIમાં પણ માહિતી છુપાવવાનો પ્રયાસ?
આ કેસમાં બીજો મોટો ખુલાસો એ થયો છે કે જ્યારે અરજદારે આ નિમણૂક અંગે RTI (માહિતી અધિકાર) હેઠળ વિગતો માંગી, ત્યારે ૧૦ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૪ના રોજ તેમની અરજી ફગાવી દેવામાં આવી હતી. આનાથી શંકા વધુ ઘેરી બની છે. હવે અદાલતે આ સમગ્ર પસંદગી પ્રક્રિયાની તપાસ કરવા અને તમામ દસ્તાવેજો રજૂ કરવા આદેશ આપ્યો છે.
ભારત સરકાર વતી એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ સત્ય પાલ જૈન હાજર રહ્યા હતા. હવે આખી બેંકિંગ આલમની નજર ૨૨ સપ્ટેમ્બર પર છે, જ્યારે SBI એ કોર્ટમાં આ 'ખાસ' નિમણૂક પાછળનું તાર્કિક કારણ જણાવવું પડશે.