નવી દિલ્‍હી,તા.૨૮:  ઉર્જા ક્ષેત્રને કારણે રશિયાની આવકમાં ભારે વધારો થયો છે. પﾍમિ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે વૈશ્વિક તેલ બજારમાં ઉથલપાથલ થઈ છે, જેના કારણે રશિયા ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવનો લાભ લઈ શકે છે. રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્‍લાદિમીર પુતિન ક્રૂડ ઓઇલ અને ગેસના વેચાણમાંથી દરરોજ આશરે $૭૬૦ મિલિયન (આશરે રૂ. ૭,૨૧૨ કરોડ) કમાઈ રહ્યા છે. તેનાથી વિપરીત, ઈરાન સાથેના યુદ્ધને કારણે અમેરિકા દરરોજ આશરે રૂ.૧૨,૦૦૦ કરોડનું નુકસાન કરી રહ્યું છે. પેન્‍ટાગોન અને અગ્રણી થિક ટેન્‍ક (જેમ કે CSIS) અનુસાર, અમેરિકા સરેરાશ $૧ બિલિયન અને $૧.૪૩ બિલિયન પ્રતિ દિવસ (આશરે રૂ.૮૪ બિલિયન અને રૂ.૧૨ બિલિયન પ્રતિ દિવસ) ની વચ્‍ચે છે. અહેવાલો દર્શાવે છે કે ફક્‍ત પહેલા બે દિવસમાં જ, અમેરિકાએ લશ્‍કરી સાધનો અને મિસાઇલો પર આશરે $૫.૬ બિલિયન (આશરે રૂ.૪૭,૦૦૦ કરોડ) ખર્ચ કર્યા.

આ ઉદાહરણ દર્શાવે છે કે ચોક્કસ ક્ષેત્રમાં લડાઈ વૈશ્વિક વાતાવરણને કેવી રીતે નાટકીય રીતે બદલી શકે છે.

કિવ સ્‍કૂલ ઓફ ઇકોનોમિક્‍સ ઇન્‍સ્‍ટિટ્‍યૂટ દ્વારા તાજેતરના વિશ્‍લેષણમાં એક ચોંકાવનારું ચિત્ર બહાર આવ્‍યું છે. રશિયાની ઊર્જામાંથી માસિક આવક લગભગ બમણી થઈ શકે છે. આ મહિને તે આશરે રૂ.૧૨ બિલિયનથી વધીને રૂ.૨૪ બિલિયન થવાની ધારણા છે.

યુદ્ધને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં અચાનક વધારો થયો છે, જે પ્રતિ બેરલ રૂ.૧૦૦ ને વટાવી ગયો છે.

અમેરિકાએ રશિયન તેલ ખરીદી પરના પ્રતિબંધોને અસ્‍થાયી રૂપે હળવા કર્યા છે.

આ છૂટછાટથી ખરીદદારો માટે રશિયન તેલ ખરીદવાનું સરળ અને ઓછું જોખમી બન્‍યું છે.

આનાથી રશિયન તેલની માંગમાં વધારો થયો છે અને શિપમેન્‍ટમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે.

પરિદ્દશ્‍ય ૧: જો લડાઈ ઝડપથી સમાપ્ત થાય તો રશિયાની કમાણી

જો મધ્‍ય પૂર્વમાં લડાઈ ઝડપથી ઓછી થઈ જાય તો પણ, આખા વર્ષ માટે રશિયાની કુલ તેલ અને ગેસ આવક હવે આશરે $૨૧૮.૫ બિલિયન સુધી પહોંચવાની ધારણા છે. આ આંકડો તાજેતરના વિક્ષેપો પહેલાના અંદાજ કરતા આશરે ૬૩% વધારે છે.

પરિદ્દશ્‍ય ૨: જો લડાઈ ઘણા મહિનાઓ સુધી ચાલુ રહે તો રશિયાની કમાણી

જો લડાઈ ઘણા મહિનાઓ સુધી ચાલુ રહે, તો આ અણધાર્યો લાભ નોંધપાત્ર રીતે વધી શકે છે. તે કદાચ $૩૮૬.૫ બિલિયન સુધી પહોંચી શકે છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ક્રેમલિન માટે આ નાણાકીય વધારો કેટલો મહત્‍વપૂર્ણ હોઈ શકે છે.

આ ઉછાળાનું કારણ હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટ દ્વારા તેલની હિલચાલમાં મોટો વિક્ષેપ છે. આ એક મહત્‍વપૂર્ણ જળમાર્ગ છે. સામાન્‍ય રીતે, વિશ્વના દૈનિક તેલ પુરવઠાનો મોટો હિસ્‍સો આ માર્ગ દ્વારા આવે છે. શિપિગ પર નોંધપાત્ર અસરને કારણે, વૈશ્વિક પુરવઠામાં તીવ્ર ઘટાડો થયો છે.

ભારત એવા દેશોમાંનો એક છે જેણે અનિﾍતિતાના આ સમયમાં રશિયન તેલની આયાતમાં વધારો કર્યો છે. ભારત સુરક્ષિત અને વિશ્વસનીય ઉર્જા પુરવઠો ઇચ્‍છે છે. ચીને પણ આવું જ કર્યું છે, મધ્‍ય પૂર્વમાં તેના પરંપરાગતસ્ત્રેતોમાંથી થતી અછતને પહોંચી વળવા માટે તેની આયાત વધારી છે. ચીન અને ભારતે તેમની ઉર્જા જરૂરિયાતોને અન્‍ય હિતો કરતાં વધુ મહત્‍વ આપ્‍યું છે.

ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા લશ્‍કરી સંઘર્ષમાં અમેરિકાને થયેલ આર્થિક નુકસાન પણ આﾍર્યજનક છે. ફક્‍ત પહેલા બે દિવસમાં જ અમેરિકાએ મિસાઇલો અને દારૂગોળો પાછળ આશરે $૫.૬ બિલિયન ખર્ચ કર્યા છે.

હાલમાં, અમેરિકાનો સરેરાશ ખર્ચ $૧ બિલિયનથી $૧.૪૩ બિલિયન પ્રતિ દિવસ છે. વધુ નજીકથી જોતાં, અમેરિકા યુદ્ધમાં દર સેકન્‍ડે આશરે $૧૧,૫૦૦ અને $૧૬,૫૦૦ રેડી રહ્યું છે.

સંઘર્ષના પહેલા છ દિવસમાં અમેરિકાનો ખર્ચ $૧૧.૩ બિલિયનથી વધુ થઈ ગયો. ૧૨ દિવસમાં, આ આંકડો $૧૬.૫ બિલિયન સુધી પહોંચી ગયો. માર્ચના અંત સુધીમાં, એવો અંદાજ છે કે આ ખર્ચ $૨૫ બિલિયન (રૂ.૨ લાખ કરોડથી વધુ) સુધી પહોંચી જશે.