નવી દિલ્હી તા.૨૮ઃ એવી પ્રબળ શકયતા છે કે ઈરાન યુદ્ધ લંબાશે. જ્યારે અમેરિકા અને ઇઝરાયલે ઈરાન પર હુમલો કર્યો, ત્યારે એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે યુદ્ધ થોડા અઠવાડિયામાં સમાપ્ત થઈ જશે. જોકે, આવું થયું નહીં. ઈરાને હવે એવો વળતો હુમલો શરૃ કર્યો છે જેની માત્ર અમેરિકા અને ઈઝરાયલ જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વને અપેક્ષા નહોતી. તેની વ્યાપક અસર અનુભવાઈ રહી છે. ખાસ કરીને, ઉર્જા કોરિડોર, સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝના ભંગાણથી પેટ્રોલ અને ગેસના પુરવઠા પર ગંભીર અસર પડી છે. પરિણામે, ઘણા દેશો હવે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ અને તેલ અને ગેસથી સમૃદ્ધ ગલ્ફ દેશોના વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે. ભારત પણ પાછળ નથી. લેટિન અમેરિકન દેશ આર્જેન્ટિના ભારતની ઉર્જા જરૃરિયાતો પૂરી કરવા માટે આગળ આવ્યો છે. હવે, નવી દિલ્હીએ તેના દાયકાઓ જૂના પરંપરાગત સાથી, રશિયા સાથે LNG અને LPG પુરવઠા અંગે વાતચીત કરી છે. અહેવાલો સૂચવે છે કે ભારત અને રશિયા LNG પુરવઠો વધારવા માટે તૈયાર છે. આવી સ્થિતિમાં, બધી કટોકટીઓ છતાં, ભારતીય ઘરોમાં ચૂલા સળગતા રહેશે, ભલે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ લાંબા સમય સુધી અવરોધિત રહે.

રશિયન સમાચાર એજન્સી TASS એ સૂત્રોને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો છે કે નવી દિલ્હી અને મોસ્કો LNG પુરવઠો વધારવા માટે તૈયાર છે. અહેવાલ મુજબ, ઉર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવા માટે LNG અને LPG પુરવઠો વધારવા માટે ભારત અને રશિયા વચ્ચે ચર્ચાઓ તીવ્ર બની છે. રશિયન સમાચાર એજન્સી TASS અનુસાર, બંને દેશોએ LNG પુરવઠો વધારવાની તૈયારી દર્શાવી છે. ભારતને LPG સપ્લાય કરવાની શકયતા પર પણ વિચારણા કરવામાં આવી રહી છે. તેલ અને ગેસ ક્ષેત્રના એક સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે ભારત અને રશિયા વચ્ચે તાજેતરની ચર્ચામાં ઉર્જા સહયોગ વધારવા માટે કરાર થયો છે. સૂત્રના જણાવ્યા અનુસાર, બંને પક્ષોએ LNG પુરવઠો વધારવાની ઇચ્છા વ્યકત કરી છે અને ભારતમાં વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાતા LPG ના પુરવઠા અંગે પણ ચર્ચા કરી છે. ભારતમાં ઘરેલુ બળતણ તરીકે LPG ની માંગ સતત વધી રહી છે, અને રશિયા એક મહત્વપૂર્ણ સપ્લાયર તરીકે ઉભરી શકે છે.

નિષ્ણાતો માને છે કે પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભૂ-રાજકીય તણાવ અને પુરવઠાની અનિશ્ચિતતા વચ્ચે, ભારત વૈકલ્પિક સ્ત્રોતો શોધી રહ્યું છે. આ સંદર્ભમાં, રશિયા સાથે વધતા ઉર્જા સહયોગને ભારતની વ્યૂહાત્મક જરૃરિયાતો સાથે સુસંગત માનવામાં આવે છે. ભારતે તાજેતરના મહિનાઓમાં રશિયાથી ક્રૂડ ઓઇલની આયાતમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો છે, જેનાથી બંને દેશો વચ્ચેના ઉર્જા સંબંધો વધુ મજબૂત બન્યા છે. સૂત્રએ એ પણ સંકેત આપ્યો હતો કે આ દિશામાં વધુ ચર્ચામાં ખાનગી અને જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓની ભાગીદારીમાં વધારો થશે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે વ્યાપાર સમુદાયની ભાગીદારી સાથે વાટાઘાટો ચાલુ રહેવાની અપેક્ષા છે. આ લાંબા ગાળાના પુરવઠા કરારો અને રોકાણ માટે નવી તકો ખોલી શકે છે. એ નોંધનીય છે કે ભારત પહેલાથી જ આર્જેન્ટિના સહિત અન્ય દેશોમાંથી LNG આયાતના વિકલ્પો શોધી રહ્યું છે. પરિણામે, રશિયા સાથેનો આ સંભવિત કરાર ભારતની ઊર્જા વૈવિધ્યકરણ વ્યૂહરચનાને વધુ મજબૂત બનાવશે. ભવિષ્યમાં બંને દેશો વચ્ચે ઊર્જા સહયોગ વધુ વિસ્તરવાની અપેક્ષા છે.

પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધને કારણે ભારતમાં એલપીજીની અછતની જાણ થઈ હોવાના અહેવાલો વચ્ચે, આશરે ૨૦,૦૦૦ કિલોમીટર દૂર સ્થિત દક્ષિણ અમેરિકન દેશ આર્જેન્ટિનાએ ભારતને મદદનો હાથ લંબાવ્યો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી ભારતના ઉર્જા પુરવઠા પર ગંભીર અસર પડી છે, કારણ કે દેશની લગભગ ૬૦ ટકા એલપીજી આયાત આ માર્ગમાંથી પસાર થાય છે. દરિયાઈ ટ્રાફિકમાં વિક્ષેપને કારણે ભારતને તેના ઉર્જા સ્ત્રેતોને વૈવિધ્યીકરણ કરવા માટે ઝડપી પગલાં લેવાની ફરજ પડી છે. આર્જેન્ટિના આ સંદર્ભમાં એક મુખ્ય ભાગીદાર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. ભારતમાં આર્જેન્ટિનાના રાજદૂત મારિયાનો ઓગસ્ટિન કુસિનોએ જણાવ્યું હતું કે તેમનો દેશ ભારતની ઉર્જા સુરક્ષામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવવા માટે તૈયાર છે. તેમણે સમજાવ્યું કે આર્જેન્ટિના પાસે નોંધપાત્ર ગેસ ભંડાર છે અને બંને દેશો વચ્ચે ઉર્જા સહયોગ હજુ પણ તેના પ્રારંભિક તબક્કામાં છે, પરંતુ વર્તમાન ભૂ-રાજકીય પરિસ્થિતિઓ તેને વેગ આપી શકે છે