વોશિંગ્ટન:  મિડલ-ઈસ્ટમાં ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે ચાલી રહેલો સંઘર્ષ હવે એક એવા વળાંક પર આવી ગયો છે જ્યાં દુનિયાના સૌથી શક્તિશાળી દેશ ગણાતા અમેરિકાના તેવર બદલાતા જોવા મળી રહ્યા છે. શરૂઆતમાં ઈરાનના પાવર અને એનર્જી ઇન્સ્ટોલેશન પર ભીષણ હુમલાની ધમકી આપનાર રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ હવે વારંવાર હુમલાની સમયમર્યાદા લંબાવી રહ્યા છે. આ બદલાયેલું વલણ સંકેત આપે છે કે ટ્રમ્પ હવે સીધા યુદ્ધને બદલે સમાધાનનો માર્ગ શોધી રહ્યા છે.
ઈરાને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) બ્લોક કરી દેતા વૈશ્વિક સ્તરે ઉર્જા સંકટ ઘેરાયું છે. તેની સીધી અસર ભારત સહિત એશિયા અને યુરોપના દેશો પર પડી રહી છે. ટ્રમ્પ માટે અત્યારે સૌથી મોટો પડકાર પોતાની આંતરરાષ્ટ્રીય શાખ બચાવવાનો છે. એકતરફ ઈઝરાયેલ ઈરાન પર હુમલા ચાલુ રાખવા માંગે છે, તો બીજી તરફ ઈરાન પણ કોઈપણ શરત વિના પીછેહઠ કરવા તૈયાર નથી. આ મડાગાંઠને કારણે યુદ્ધનો અંત આવવાના કોઈ એંધાણ દેખાતા નથી.
 
યુદ્ધના નવા વળાંક અને વધતું જોખમ:
•    ગલ્ફ દેશોની ખૂટતી ધીરજ: ઈરાન માત્ર ઈઝરાયેલ જ નહીં પણ પડોશી દેશોની ઉર્જા સુવિધાઓને પણ નિશાન બનાવી રહ્યું છે. જો ખાડી દેશો વળતો પ્રહાર શરૂ કરશે તો આ યુદ્ધ વધુ ભયાનક સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે.
•    ટ્રમ્પની વિશ્વસનીયતા પર સવાલ: વેનેઝુએલા પરના હુમલા અને આકરી ટેરિફ નીતિને કારણે ટ્રમ્પની છબી પહેલાથી જ ખરડાયેલી છે. હવે ઈરાન મુદ્દે જો તેઓ નરમ પડશે તો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેમનો પ્રભાવ ઓછો થઈ શકે છે.
•    આર્થિક ફટકો: અમેરિકામાં પણ ટ્રમ્પની નીતિઓનો સ્થાનિક સ્તરે વિરોધ વધી રહ્યો છે, કારણ કે ઈંધણના વધતા ભાવ અને આર્થિક અસ્થિરતાથી જનતા પરેશાન છે.
 
નિષ્ણાતોના મતે, ઈરાન જે રીતે બદલાની કાર્યવાહી ચાલુ રાખી રહ્યું છે તે જોતા અમેરિકાએ પોતાની વ્યૂહરચના બદલવી પડી શકે છે. ઈરાન પ્રત્યક્ષ રીતે ઉર્જા સંકટ માટે જવાબદાર છે, પરંતુ પરોક્ષ રીતે અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના હુમલાઓએ આ આગમાં ઘી હોમવાનું કામ કર્યું છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ટ્રમ્પ પોતાની પ્રતિષ્ઠા બચાવવા માટે શાંતિનો માર્ગ અપનાવે છે કે પછી મિડલ-ઈસ્ટ વધુ મોટા વિનાશ તરફ ધકેલાય છે.
ભારત જેવા દેશો માટે આ યુદ્ધનો અંત આવવો અત્યંત જરૂરી છે, કારણ કે ક્રૂડ ઓઈલની સપ્લાય ખોરવાતા દેશના અર્થતંત્ર પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે.