ઇસ્લામાબાદ: મધ્ય-પૂર્વના આકાશમાં જ્યારે યુદ્ધના કાળા વાદળો ઘેરાયેલા છે, ત્યારે પાકિસ્તાનની રાજધાની ઇસ્લામાબાદ વિશ્વભરના રાજદ્વારીઓ માટે આશાનું કિરણ બનીને ઉભરી છે. 29 અને 30 માર્ચના રોજ આયોજિત આ ઐતિહાસિક બેઠકમાં સાઉદી અરેબિયા, તુર્કી અને ઇજિપ્ત જેવા પ્રભાવશાળી દેશોના વિદેશ પ્રધાનો એક ટેબલ પર આવ્યા છે. પાકિસ્તાનના વિદેશ પ્રધાન ઇશાક ડાર આ કટોકટીમાં એક કુશળ 'મધ્યસ્થી'ની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. આ બેઠકનો મુખ્ય એજન્ડા ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેની સીધી ટક્કરને અટકાવવી અને ઇઝરાયેલ-પેલેસ્ટાઈન સંઘર્ષને કારણે સર્જાયેલી અસ્થિરતાનો કાયમી ઉકેલ શોધવાનો છે. ઇશાક ડારે ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે હવે સમય શક્તિ પ્રદર્શનનો નહીં, પણ સંવાદ દ્વારા વિવાદો ઉકેલવાનો છે.

 આ બેઠક માત્ર યુદ્ધ રોકવા પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તે મુસ્લિમ રાષ્ટ્રો વચ્ચે એક નવા સુરક્ષા અને આર્થિક બ્લોકના નિર્માણ તરફ પણ ઈશારો કરે છે. ઇજિપ્ત અને તુર્કીના વિદેશ પ્રધાનોના આગમન સાથે જ સંરક્ષણ અને સુરક્ષા સહયોગ પર ગંભીર ચર્ચાઓ શરૂ થઈ ગઈ છે. પાકિસ્તાન આ તકનો ઉપયોગ પોતાના જૂના સાથી દેશો સાથે વેપાર વધારવા માટે પણ કરી રહ્યું છે. ઇશાક ડારે ઇજિપ્ત સાથેના સદીઓ જૂના સંબંધોને યાદ કરીને પરસ્પર આર્થિક સહાયતા પર ભાર મૂક્યો હતો. નિષ્ણાતો માને છે કે જો આ ચાર દેશો એક મજબૂત વલણ અપનાવે, તો તે વોશિંગ્ટન અને તેહરાન બંને પર યુદ્ધવિરામ માટે દબાણ લાવવામાં સફળ થઈ શકે છે.

આગામી 48 કલાક વૈશ્વિક રાજકારણ માટે અત્યંત નિર્ણાયક સાબિત થવાના છે. સાઉદી અરેબિયાની આ બેઠકમાં સક્રિય હાજરી એ વાતની પુષ્ટિ કરે છે કે ખાડી દેશો હવે લાંબા સમય સુધી આ પ્રદેશમાં અસ્થિરતા સહન કરવા તૈયાર નથી. ઇસ્લામાબાદથી નીકળનારો શાંતિનો સંદેશો યુદ્ધના મેદાનમાં લડી રહેલા સૈનિકોની બંદૂકો શાંત કરી શકે છે. શું આ ચાર દેશો મળીને અમેરિકા અને ઈરાનને વાટાઘાટોની ટેબલ પર લાવવામાં સફળ રહેશે? તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. જોકે, આ મુશ્કેલ સમયમાં પાકિસ્તાનની આ પહેલને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રશંસા મળી રહી છે, કારણ કે તે વિશ્વને વિનાશક યુદ્ધથી બચાવવાનો છેલ્લો પ્રયાસ હોઈ શકે છે.