નવી દિલ્હી :ભારતમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમમાં મોટા સુરક્ષા સુધારા થવાની તૈયારી છે કારણ કે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા 1 એપ્રિલથી કડક પ્રમાણીકરણ નિયમો લાગુ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ પગલું વધતા વ્યવહાર વોલ્યુમ અને વધતા છેતરપિંડીના જોખમો વચ્ચે આવ્યું છે, જેના કારણે વધુ મજબૂત અને લવચીક સુરક્ષા માળખાની જરૂરિયાત ઉભી થઈ છે. 

  નવી માર્ગદર્શિકા હેઠળ, ડિજિટલ વ્યવહારો માટે બે-પરિબળ પ્રમાણીકરણ જરૂરી રહેશે. આમાં ઓછામાં ઓછું એક ગતિશીલ પરિબળ શામેલ હશે, જેમ કે વન-ટાઇમ પાસવર્ડ, બાયોમેટ્રિક ચકાસણી, અથવા ઉપકરણ-આધારિત પ્રમાણીકરણ. આ વર્તમાન OTP-માત્ર સિસ્ટમથી એક પગલું આગળ છે, જેને ઉદ્યોગ ફિશિંગ અને સિમ-સ્વેપ હુમલાઓ માટે સંવેદનશીલ માને છે.

  RBIનો અભિગમ અલગ છે કારણ કે તે ચોક્કસ ટેકનોલોજી લાગુ કરવાને બદલે પરિણામો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. આનાથી બેંકો અને ફિનટેક કંપનીઓને બાયોમેટ્રિક્સ, ટોકનાઇઝેશન, ડિવાઇસ બેંકિંગ અને જોખમ-આધારિત પ્રમાણીકરણ જેવા સાધનોના સંયોજનનો ઉપયોગ કરવાની સ્વતંત્રતા મળશે.

નિષ્ણાતો કહે છે કે ડિજિટલ ચુકવણીના ઝડપી વિકાસ સાથે, છેતરપિંડીનું જોખમ પણ વધ્યું છે. InstiFi ના CEO પ્રકાશ રવિન્દ્રને જણાવ્યું હતું કે નવું માળખું વિશ્વાસ અને સુરક્ષાનું સંચાલન કેવી રીતે થાય છે તેમાં પરિવર્તન રજૂ કરે છે. તેમણે કહ્યું કે સ્તરીય પ્રમાણીકરણ છેતરપિંડીનું જોખમ ઘટાડશે અને વેપારીઓ માટે સુરક્ષિત વાતાવરણ બનાવશે.

Easebuzz ના CTO અમિત કુમારે જણાવ્યું હતું કે આ પગલું સમયસર છે કારણ કે વ્યવહારો અને છેતરપિંડીના પ્રયાસો બંને વધી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે મજબૂત પ્રમાણીકરણ ગ્રાહક વિશ્વાસ વધારશે, ભલે તે વ્યવહારોમાં થોડો વિક્ષેપ લાવે

નવા નિયમો જારીકર્તાની જવાબદારીમાં વધારો કરે છે. આનો અર્થ એ છે કે બેંકો અને ચુકવણી પ્રદાતાઓ બિન-પાલન માટે જવાબદાર રહેશે, જે મજબૂત પ્રમાણીકરણને ફરજિયાત બનાવશે.

વેપારીઓ, ખાસ કરીને નાના અને મધ્યમ કદના વ્યવસાયો માટે, આ ફેરફાર વિવાદો, નાણાકીય નુકસાન અને પ્રતિષ્ઠાને નુકસાનનું જોખમ ઘટાડશે અને ડિજિટલ ચુકવણીમાં વિશ્વાસ વધારશે.

ઉચ્ચ સુરક્ષા વ્યવહારોમાં ઘર્ષણ વધારી શકે છે. આને સંતુલિત કરવા માટે, કંપનીઓ જોખમ-આધારિત પ્રમાણીકરણ અપનાવશે, જેમાં વ્યવહાર મૂલ્ય અને ઉપકરણ વિગતોના આધારે ચકાસણી નક્કી કરવામાં આવશે. આનો અર્થ એ છે કે ઓછા જોખમવાળા વ્યવહારો ઝડપથી અને સરળતાથી પૂર્ણ થશે, જ્યારે ઉચ્ચ જોખમવાળા વ્યવહારો વધારાની ચકાસણીમાંથી પસાર થશે.