નવી દિલ્‍હીઃ ઈરાન યુદ્ધને કારણે દેશના ઓઇલ અને ગેસ સપ્‍લાય પર ગંભીર અસર પડી છે, ત્‍યારે ONGCના દમણ અપસાઈડ પ્રોજેક્‍ટમાંથી ગેસ ઉત્‍પાદન શરૂ થઈ ગયું છે. સરકારી તેલ કંપની ONGC (ઓઈલ એન્‍ડ નેચરલ ગેસ કોર્પોરેશન)એ અરબી સમુદ્રમાં આવેલા પોતાના ‘દમણ અપસાઈડ ડેવલપમેન્‍ટ પ્રોજેક્‍ટ' (DUDP)માંથી સફળતાપૂર્વક ગેસ ઉત્‍પાદન શરૂ કર્યું છે.

મુંબઈથી લગભગ ૧૮૦ કિલોમીટર ઉત્તર-પﾍમિમાં આવેલા આ પ્રોજેક્‍ટ ONGCએ ‘મિશન મોડ'માં પૂર્ણ કર્યો છે. લગભગ એક અબજ ડોલર (અંદાજે રૂ. ૮૩૦૦ કરોડ)ના ખર્ચે બનેલો આ પ્રોજેક્‍ટ ટેન્‍ડર મળ્‍યા બાદ માત્ર બે વર્ષમાં કાર્યરત કરી દેવામાં આવ્‍યો છે. ૨૯ માર્ચ, ૨૦૨૬એ પ્‍લેટફોર્મ ગ્‍-૧૨-24P પરથી ગેસનો પ્રવાહ શરૂ થયો, જેને સીધો ગુજરાતના હજીરા પ્‍લાન્‍ટ સુધી પહોંચાડવામાં આવ્‍યો છે.ઈરાન સંકટ વચ્‍ચે કેમ મહત્‍વપૂર્ણ છે આ પ્રોજેક્‍ટ?

ઈરાન પર અમેરિકી હુમલા બાદ તહેરાને હોર્મુઝ અને બાબ અલ-મંદેબ જેવા મહત્‍વપૂર્ણ સમુદ્રી ઓઇલ માર્ગોને બ્‍લોક કરવાની ધમકી આપી છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતની ૫૦ ટકાથી વધુ નેચરલ ગેસ આયાત કરે છે. આવી સ્‍થિતિમાં દેશના અંદર ગેસ ઉત્‍પાદન વધવું ભારત માટે વ્‍યૂહાત્‍મક રીતે ખૂબ મહત્‍વનું માનવામાં આવે છે.

ઘરેલુ ઉત્‍પાદન વધવાથી

આયાત પર નિર્ભરતા ઘટશે

વિદેશી ચલણની બચત થશે

વૈશ્વિક સંકટ સમયે ઊર્જા સપ્‍લાય સ્‍થિર રહેશે

કેમ ખાસ છે આ સિદ્ધિ?

ભારતની ઘરેલુ ગેસ ઉત્‍પાદન ક્ષમતા વધશે.

આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ મળશે. ‘ડ્રિલ-ડેક' ટેકનોલોજીની કમાલ ONGCએ આ પ્રોજેક્‍ટમાં આધુનિક ‘ડ્રિલ-ડેક' ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કર્યો છે. ડ્રિલિગ અને પ્રોડક્‍શન ટીમ વચ્‍ચેના સારા સમન્‍વયને કારણે ઓછા સમયમાં ગેસ ઉત્‍પાદન શક્‍ય બન્‍યું. આવનારા સમયમાં તમામ કૂવાઓમાંથી તબક્કાવાર ગેસ ઉત્‍પાદન વધારવામાં આવશે.

આ ગેસથી સામાન્‍ય લોકો અને ઉદ્યોગોને સીધો લાભ મળશે

ખાતર (ફર્ટિલાઈઝર) પ્‍લાન્‍ટની ઉત્‍પાદન કિમત ઘટશે

ઘરગથ્‍થુ અને વાહન માટે CNG/PNG સપ્‍લાય વધુ સ્‍થિર બનશે

હજીરા પ્‍લાન્‍ટ ભારતના સૌથી મહત્‍વપૂર્ણ ગેસ ટર્મિનલોમાંનો એક છે. અહીંથી ગેસ HBJ (હજીરા-વિજયપુર-જગદીશપુર) પાઈપલાઇનમાં મોકલવામાં આવે છે, જે ઉત્તર ભારતના ખાતર કારખાનાઓ અને વીજ ઉત્‍પાદન પ્‍લાન્‍ટોને ઈંધણ પૂરું પાડે છે.

હજીરા પરથી મળતી ગેસ દેશની ખાદ્ય સુરક્ષા માટે પણ અત્‍યંત મહત્‍વપૂર્ણ છે, કારણ કે અનેક યુરિયા કારખાનાઓ આ ગેસ પર નિર્ભર છે. ઉપરાંત, ગેસ આધારિત ઘણા વીજ પ્‍લાન્‍ટોને પણ અહીંથી ઈંધણ મળે છે.