મેન્લો પાર્ક, તા.30: જે શહેરના રસ્તાઓ પર નાનપણ વીત્યું હોય અને જ્યાં શિસ્તબદ્ધ જીવનના પાઠ ભણ્યા હોય, તે જ શહેરની એક યુવતી આજે વિશ્વને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના પાઠ ભણાવી રહી છે. વાત છે દેવી પરીખની, જેઓ અમદાવાદના એક અત્યંત વ્યવસ્થિત અને આયોજિત વાતાવરણમાં ઉછર્યા હતા, પરંતુ આજે તેઓ વિજ્ઞાનના એવા ક્ષેત્રમાં મોખરે છે જ્યાં બધું જ અણધાર્યું અને પ્રાયોગિક છે.
જિજ્ઞાસા બની કારકિર્દીનો પાયો
હાઈસ્કૂલના અભ્યાસ બાદ દેવી પરીખ ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે અમેરિકા ગયા. રોવાન યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ દરમિયાન તેમને 'પેટર્ન રેકગ્નિશન' (જેને આજે આપણે મશીન લર્નિંગ અને AI તરીકે ઓળખીએ છીએ) નો પરિચય થયો. મશીનો મનુષ્યોની જેમ કામ કરી શકે તે વાત તેમને એટલી આકર્ષી ગઈ કે બીજા વર્ષ સુધીમાં તેમણે નક્કી કરી લીધું કે તેમની કારકિર્દી આ જ ક્ષેત્રમાં હશે. તે સમયે તેમને અંદાજ નહોતો કે ભવિષ્યમાં AI આખી દુનિયા બદલી નાખશે.
મેટા (Facebook) થી ઉદ્યોગસાહસિક સુધીની સફર
દેવી પરીખે લાંબો સમય ફેસબુક (મેટા) ની પ્રખ્યાત 'FAIR' (Facebook AI Research) ટીમમાં સંશોધન વૈજ્ઞાનિક તરીકે સેવા આપી હતી. મેટામાં જનરેટિવ AI ના સિનિયર ડિરેક્ટર જેવા પ્રતિષ્ઠિત પદ પર પહોંચ્યા બાદ, ૨૦૨૪ માં તેમણે એક નવો વળાંક લીધો. તેમણે મેટા જેવી દિગ્ગજ કંપની છોડીને પોતાના પતિ અને મિત્ર સાથે મળીને 'યુટોરી' (Utory) નામના AI સ્ટાર્ટઅપની સ્થાપના કરી છે.
અસ્વીકારનો સામનો કરવાની હિંમત
પોતાની સફળતા વિશે વાત કરતા દેવી પરીખ કહે છે કે, "જો દુનિયા તમને 'ના' નથી કહેતી, તો તેનો અર્થ એ છે કે તમે પૂરતું માંગી રહ્યા નથી." તેમનું માનવું છે કે જ્યારે તમે કંઈક નવું કરવાનો પ્રયાસ કરો છો, ત્યારે અસ્વીકાર (Rejection) મળવો સ્વાભાવિક છે. પ્રથમ વખત 'ના' સાંભળવી કદાચ અઘરી લાગે, પણ પછી તે તમને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
નેતૃત્વમાં પ્રતિનિધિત્વનું મહત્વ
એક સફળ મહિલા નેતા તરીકે દેવી પરીખ ભાર મૂકે છે કે ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં વિવિધ અવાજો અને પ્રતિનિધિત્વ હોવું અનિવાર્ય છે. તેઓ માને છે કે જ્યારે રૂમમાં અલગ-અલગ પૃષ્ઠભૂમિના લોકો હોય ત્યારે સમસ્યાઓને જોવાની દૃષ્ટિ બદલાય છે અને પક્ષપાત દૂર થાય છે. તેઓ કાર્યસ્થળોને વધુ ન્યાયી બનાવવા માટે 'સ્કાઉટ માનસિકતા' (Scout Mindset) અપનાવવાની સલાહ આપે છે.