યાઉન્ડે, તા.30: કેમરૂનમાં આયોજિત વિશ્વ વ્યાપાર સંગઠન (WTO) ની ૧૪મી મંત્રી પરિષદ (MC14) દરમિયાન ભારતે વૈશ્વિક વેપાર મંચ પર પોતાની મજબૂત હાજરી નોંધાવી છે. કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પિયુષ ગોયલે ૨૯ માર્ચે આફ્રિકન દેશોના મંત્રીઓ અને રાજદૂતો સાથે એક અત્યંત મહત્વની બેઠક યોજી હતી. આ બેઠકમાં ભારત અને આફ્રિકા વચ્ચેના સદીઓ જૂના સંબંધોને આધુનિક વેપાર અને રોકાણના માળખામાં પરિવર્તિત કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
આફ્રિકામાં ભારતીય રોકાણનો વિસ્તાર
પિયુષ ગોયલે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'X' પર માહિતી આપતા જણાવ્યું કે, આફ્રિકા ગ્રુપના સભ્યો સાથે થયેલી વાતચીત અર્થપૂર્ણ રહી છે. આફ્રિકન દેશોમાં ભારતીય કંપનીઓના રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા અને દ્વિપક્ષીય વેપારના નવા ક્ષેત્રો શોધવા માટે બંને પક્ષો સહમત થયા છે. આ મંત્રણાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારત-આફ્રિકા વચ્ચેના આર્થિક સેતુને વધુ મજબૂત બનાવવાનો છે.
EU અને બ્રાઝિલ સાથે મહત્વના કરારો
WTO બેઠકની બાજુમાં ગોયલે યુરોપિયન વેપાર કમિશનર મારોસ સેફકોવિક સાથે પણ મુલાકાત કરી હતી. જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ માં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવ્યા મુજબ, ભારત-EU મુક્ત વ્યાપાર કરાર (FTA) પર હસ્તાક્ષર કરવાની દિશામાં થઈ રહેલી પ્રગતિની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત, બ્રાઝિલના વિદેશ મંત્રી મૌરો વિએરા સાથે ભારત-મર્કોસુર (Mercosur) વ્યાપારી કરારના વિસ્તરણ પર પણ ચર્ચા થઈ હતી.
ભારતની 'એકલા ચલો રે'ની નીતિ અને ગાંધીવાદી વિચારધારા
વૈશ્વિક દબાણ વચ્ચે પણ ભારતે વિકાસ માટે રોકાણ સુવિધા (IFD) કરારના વિવાદાસ્પદ મુદ્દા પર મક્કમ વલણ અપનાવ્યું છે. મહાત્મા ગાંધીની ફિલસૂફીથી પ્રેરિત થઈને, ભારતે આ કરારને WTO ના માળખામાં સામેલ કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. પિયુષ ગોયલે સ્પષ્ટ કર્યું કે, આવા કરારો WTO ના પાયાના સિદ્ધાંતોને નબળા પાડી શકે છે અને તેની કાર્યકારી મર્યાદાઓ જોખમમાં મૂકાઈ શકે છે. ભારતનું આ સાહસિક પગલું અન્ય વિકાસશીલ દેશો માટે પણ માર્ગદર્શક બન્યું છે.
નાઇજીરીયા સાથે નવી તકો
ગોયલે નાઇજીરીયાના ઉદ્યોગ મંત્રી ડૉ. જુમોક ઓડુવોલે સાથે પણ બેઠક યોજી હતી, જેમાં બંને રાષ્ટ્રો વચ્ચે આર્થિક સહયોગ વધારવાની નવી સંભાવનાઓ વિશે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. આ તમામ બેઠકો દર્શાવે છે કે ભારત હવે માત્ર વૈશ્વિક નિયમોનું પાલન કરનાર દેશ નથી, પરંતુ તે નિયમો બનાવવામાં પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યો છે.