કેમ્બ્રિજ (USA), તા.30: ભારતીય ન્યાયતંત્રમાં લાખો પડતર કેસો અને વર્ષો સુધી ચાલતી કાનૂની પ્રક્રિયા એક મોટો પડકાર છે. આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે બે ભારતીય તેજસ્વી યુવાનોએ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના સહારે એક અનોખું પ્લેટફોર્મ તૈયાર કર્યું છે. હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીની સૌથી મોટી સાહસ સ્પર્ધા 'પ્રેસિડેન્ટ્સ ઇનોવેશન ચેલેન્જ'માં ભારતના આ 'Adalat AI' સ્ટાર્ટઅપને ફાઇનલિસ્ટ તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યું છે.
શું છે આ 'અદાલત AI' અને તે કેવી રીતે કામ કરે છે?
'અદાલત AI' એ ભારતનું પ્રથમ એન્ડ-ટુ-એન્ડ જસ્ટિસ ટેકનોલોજી પ્લેટફોર્મ છે. આ પ્લેટફોર્મ ખાસ કરીને ન્યાયાધીશો અને સ્ટેનોગ્રાફરો માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. તેની મુખ્ય વિશેષતા તેનું વોઇસ ટ્રાન્સક્રિપ્શન સોફ્ટવેર છે, જે કોર્ટમાં ચાલતી દલીલોને તુરંત અને સચોટ રીતે લખાણમાં રૂપાંતરિત કરે છે. આનાથી ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં થતો વિલંબ ઘટશે અને કેસોનો ઝડપી નિકાલ શક્ય બનશે.
દિગ્ગજ સ્થાપકોની જોડી
આ સાહસ પાછળ બે પ્રતિભાઓનો હાથ છે. CEO ઉત્કર્ષ સક્સેના, જેઓ ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટમાં કાયદા કારકુન રહી ચૂક્યા છે અને હાર્વર્ડ તથા ઓક્સફર્ડ જેવી યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કર્યો છે. તેમની સાથે CTO તરીકે અર્ઘ્યા ભટ્ટાચાર્ય જોડાયેલા છે, જેઓ જાણીતા AI સંશોધક છે. નોંધનીય છે કે અર્ઘ્યાને ૨૦૨૫ માં ફોર્બ્સની '30 અંડર 30 એશિયા' યાદીમાં પણ સ્થાન મળ્યું છે.
$5,00,000 નું ઇનામ અને વૈશ્વિક ઓળખ
આ વર્ષની હાર્વર્ડ ચેલેન્જની થીમ What moves you રાખવામાં આવી છે. કુલ ૨૫ ફાઇનલિસ્ટ વચ્ચે ૬ મેના રોજ આખરી મુકાબલો થશે, જ્યાં વિજેતાઓને $૫,૦૦,૦૦૦ (આશરે ₹૪.૧ કરોડ) થી વધુની ઇનામી રકમ આપવામાં આવશે. અદાલત AI ને MIT, ઓક્સફર્ડ અને હાર્વર્ડના સંશોધનનો ટેકો પ્રાપ્ત છે, જે તેને વિશ્વના સૌથી આશાસ્પદ જસ્ટિસ-ટેક સ્ટાર્ટઅપ્સમાંનું એક બનાવે છે.
સામાજિક અસર અને ભવિષ્ય
આ પ્લેટફોર્મ માત્ર ટેકનોલોજી નથી, પરંતુ સામાજિક ન્યાય માટેનું એક શસ્ત્ર છે. ભાષાકીય અવરોધોને દૂર કરવા માટે તે બહુભાષી ટેકનોલોજી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે, જેથી ભારતના સામાન્ય નાગરિકોને પણ કાનૂની પ્રક્રિયામાં સરળતા રહે. આગામી મે મહિનામાં યોજાનારા એવોર્ડ સમારોહમાં આ ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ વિજેતા બને તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા સેવાઈ રહી છે.