થાણે : ભારતના જાણીતા ક્રિપ્ટોકરન્સી એક્સચેન્જ CoinDCX માટે છેલ્લા કેટલાક દિવસો ખૂબ જ ઉતાર-ચઢાવવાળા રહ્યા છે. કંપનીના સહ-સ્થાપકો સુમિત ગુપ્તા અને નીરજ ખંડેલવાલની છેતરપિંડીના એક કેસમાં ધરપકડ થયાના અને ત્યારબાદ જામીન મળ્યાના ગણતરીના કલાકોમાં જ, કંપનીએ સાયબર ગુનાઓ સામે લડવા માટે ₹૧૦૦ કરોડના 'ડિજિટલ સુરક્ષા ભંડોળ'ની જાહેરાત કરીને સૌને ચોંકાવી દીધા છે. આ ભંડોળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય નકલી વેબસાઇટ્સ અને ઓનલાઇન કૌભાંડોથી યુઝર્સને બચાવવાનો છે.
શું હતો સમગ્ર મામલો?
આ વિવાદની શરૂઆત જુલાઈ ૨૦૨૫માં થઈ હતી, જ્યારે થાણેના એક વીમા સલાહકારે ફરિયાદ નોંધાવી હતી કે CoinDCX ના નામે કેટલાક લોકોએ તેમને 'coindcx.pro' નામની નકલી વેબસાઇટની ફ્રેન્ચાઇઝી આપવાના બહાને ₹૬૫ લાખની છેતરપિંડી કરી છે. આ કેસમાં ૨૧ માર્ચના રોજ થાણે પોલીસે બેંગલુરુથી સુમિત ગુપ્તા અને નીરજ ખંડેલવાલની અટકાયત કરી હતી. જોકે, ૨૪ માર્ચના રોજ કોર્ટે તેમને જામીન આપ્યા હતા, કારણ કે પ્રાથમિક દૃષ્ટિએ સ્થાપકો વિરુદ્ધ કોઈ પુરાવા મળ્યા નહોતા અને ફરિયાદી પણ તેમને ક્યારેય મળ્યા ન હોવાનું સામે આવ્યું હતું.
₹૧૦૦ કરોડનું સુરક્ષા કવચ અને નવી સુવિધાઓ
જેલમાંથી બહાર આવ્યા બાદ સુમિત ગુપ્તાએ આ અનુભવને "ખૂબ જ અસ્વસ્થ" ગણાવ્યો હતો. તેમણે સ્વીકાર્યું કે આ ઘટનાએ ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમમાં રહેલી ખામીઓ છતી કરી છે. આ ખામીઓને દૂર કરવા CoinDCX એ હવે નીચે મુજબના કડક પગલાં જાહેર કર્યા છે:
•    24x7 WhatsApp હેલ્પલાઇન: યુઝર્સ કોઈપણ શંકાસ્પદ વ્યવહારની તુરંત ચકાસણી કરી શકશે.
•    નકલી ડોમેન ટ્રેકિંગ: કંપનીએ ૧,૨૦૦ થી વધુ નકલી વેબસાઇટ્સ શોધી કાઢી છે અને તેને બ્લોક કરવા માટે સરકારની એજન્સી CERT-In સાથે સંકલન કર્યું છે.
•    પોલીસ તાલીમ: સાયબર ક્રાઇમની તપાસમાં મદદ કરવા માટે કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓને વિશેષ તાલીમ આપવામાં આવશે.
સાયબર ક્રાઇમનો વધતો ખતરો
સરકારી ડેટા મુજબ, ૨૦૨૫માં ભારતમાં ૨૮ લાખથી વધુ સાયબર ક્રાઇમની ફરિયાદો નોંધાઈ છે, જેમાં દેશને ₹૨૨,૦૦૦ કરોડનું આર્થિક નુકસાન થયું છે. CoinDCX એ દલીલ કરી છે કે છેતરપિંડી કરનારાઓ તેમની બ્રાન્ડનો દુરુપયોગ કરીને લોકોને લૂંટી રહ્યા છે. કંપનીએ અન્ય પ્લેટફોર્મ્સને પણ આ મામલે સાથે મળીને 'ફ્રોડ ઇન્ટેલિજન્સ સિસ્ટમ' બનાવવા હાકલ કરી છે.