નવી દિલ્‍હી તા.૩૧: ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૬થી દેશમાં નવા શ્રમ કાયદા અમલમાં આવશે, જેમાં કર્મચારીઓના પગાર, ઓવરટાઇમ, કામના કલાકો અને સામાજિક સુરક્ષા સંબંધિત નિયમો સંપૂર્ણપણે બદલાશે. કેન્‍દ્ર સરકારે ચારેય શ્રમ સંહિતા માટેના નિયમોને લગભગ અંતિમ સ્‍વરૂપ આપી દીધું છે. આ ફેરફારો લાખો કર્મચારીઓ અને કંપનીઓ બંને પર સીધી અસર કરશે.

આ ચાર નવા શ્રમ સંહિતા જેમાં વેતન સંહિતા, સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા, ઔદ્યોગિક સંબંધો સંહિતા અને વ્‍યવસાયિક સલામતી, આરોગ્‍ય અને કાર્યકારી પરિસ્‍થિતિઓ સંહિતા - ૪૪ શ્રમ કાયદાઓને એક સરળ માળખામાં એકીકૃત કરવા માટે રચાયેલ છે. આમાં કુલ ૨૯ જોગવાઈઓ હશે, જે અગાઉની જાટિલ કાનૂની વ્‍યવસ્‍થાને સરળ અને પારદર્શક બનાવશે.

નવા શ્રમ સંહિતા હેઠળ, પ્રમાણભૂત કામના કલાકો સમાન રહેશે દિવસ દીઠ ૮ કલાક અને અઠવાડિયા દીઠ ૪૮ કલાક. સાપ્તાહિક કામના કલાકોના આધારે વધારાના ઓવરટાઇમ વિકલ્‍પો પણ ઉપલબ્‍ધ થશે.

આ ઓવરટાઇમ સિસ્‍ટમ્‍સ આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમ પ્રથાઓ સાથે સંરેખિત કરવામાં આવી છે, જે કર્મચારીઓ અને નોકરીદાતાઓ બંનેને સુગમતા પ્રદાન કરે છે, જ્‍યારે કામદારોના હિતોનું રક્ષણ પણ સુનિﾍતિ કરે છે.

નવા શ્રમ સંહિતાનો મુખ્‍ય ઉદ્દેશ્‍ય સામાજિક સુરક્ષાના વ્‍યાપને વિસ્‍તૃત કરવાનો છે. સરકાર માર્ચ ૨૦૨૬ સુધીમાં ૧ અબજ કામદારોને સામાજિક સુરક્ષા લાભો આપવાનું લક્ષ્ય રાખી રહી છે

આ એક નોંધપાત્ર સિદ્ધિ છે, કારણ કે સામાજિક સુરક્ષા કવરેજ ૨૦૧૫ માં માત્ર ૧૯ ટકાથી વધીને ૨૦૨૫ સુધીમાં ૬૪ ટકાથી વધુ થઈ ગયું છે. અસંગઠિત ક્ષેત્રના કામદારો, ગિગ અને પ્‍લેટફોર્મ કામદારો, તેમજ સ્‍વ-રોજગારી ધરાવતા લોકોને હવે સામેલ કરવામાં આવશે.

નવા શ્રમ સંહિતા સમાન કામ માટે સમાન પગાર અને મહિલાઓ માટે સમાન તકો પ્રદાન કરે છે. મહિલાઓ હવે યોગ્‍ય સલામતી પગલાં સાથે વિવિધ શિફટમાં કામ કરી શકશે. વધુમાં, ૪૦ વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરના કામદારોને મફત વાર્ષિક આરોગ્‍ય તપાસનો અધિકાર આપવામાં આવ્‍યો છે.

નવી સિસ્‍ટમ ઓવરટાઇમને નિયમિત કરે છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમ ધોરણો અનુસાર કામદારો માટે એક વિકલ્‍પ તરીકે ઓફર કરે છે. કામદારોને ઓવરટાઇમ માટે વાજબી વળતર મળે. આ પહેલ નોકરીદાતાઓ અને નોકરીદાતાઓ બંને માટે સંતુલિત અભિગમ પ્રદાન કરે છે.