નવી દિલ્હી : દેશમાં મોંઘવારીનો સામનો કરી રહેલી જનતા માટે વધુ એક માઠા સમાચાર આવ્યા છે. ભારત સરકારે સરકારી કંપનીઓ ONGC અને ઓઇલ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (OIL) દ્વારા ઉત્પાદિત કુદરતી ગેસ (APM ગેસ) ના ભાવમાં વધારો કરવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે. નવા દરો મુજબ, ગેસની મહત્તમ મર્યાદા (Ceiling Price) $6.75 થી વધારીને હવે $7 પ્રતિ mmBtu કરવામાં આવી છે. આ નવા દરો આવતીકાલ એટલે કે 1 એપ્રિલ, 2026 થી અમલમાં આવશે.

સામાન્ય જનતાના ખિસ્સા પર શું અસર થશે?

આ ભાવ વધારાની સીધી અસર સામાન્ય માણસના રસોડા અને મુસાફરી પર પડશે. કુદરતી ગેસનો ઉપયોગ સીએનજી (CNG) બનાવવા અને ઘરોમાં પાઇપ્ડ ગેસ (PNG) તરીકે થાય છે. આ ઉપરાંત, ખાતર ઉદ્યોગ અને વીજળી ઉત્પાદન માટે પણ આ ગેસ મુખ્ય સ્ત્રોત છે. ગેસના ભાવ વધતા ટૂંક સમયમાં જ સીએનજીના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે, જેનાથી પરિવહન મોંઘું બનશે અને શાકભાજી જેવી જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓના ભાવ પણ વધી શકે છે.

પશ્ચિમ એશિયાના તણાવની માઠી અસર

સરકારનો આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધને કારણે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં ભારે અફરાતફરી મચી છે. છેલ્લા એક મહિનામાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં આશરે 50 ટકાનો તોતિંગ વધારો થયો છે અને તે પ્રતિ બેરલ $100 ની સપાટી વટાવી ચૂક્યા છે. આ વૈશ્વિક દબાણને કારણે ભારત સરકારે પણ સ્થાનિક ગેસના ભાવમાં સુધારો કરવો પડ્યો છે.

શું છે નવું ભાવ સૂત્ર?

વર્ષ 2023 માં સરકાર દ્વારા મંજૂર કરાયેલી નવી કિંમત પદ્ધતિ મુજબ, કુદરતી ગેસના ભાવ ભારતીય ક્રૂડ બાસ્કેટના માસિક સરેરાશના 10 ટકા નક્કી કરવામાં આવે છે. પેટ્રોલિયમ પ્લાનિંગ એન્ડ એનાલિસિસ સેલ (PPAC) ના જણાવ્યા અનુસાર, એપ્રિલ મહિના માટે ગણતરી મુજબ ભાવ $10.76 થતા હતા, પરંતુ સરકારે નક્કી કરેલી મહત્તમ મર્યાદા (Caps) ને કારણે હવે તે $7 ના ભાવે વેચાશે.

ભારતના કુલ સ્થાનિક ગેસ ઉત્પાદનમાં આ ગેસનો હિસ્સો 60 ટકા જેટલો મોટો છે, તેથી આ ભાવ વધારો દેશના સમગ્ર આર્થિક માળખા પર વ્યાપક અસર કરી શકે છે. આગામી દિવસોમાં ગેસ વિતરણ કરતી કંપનીઓ નવા ભાવ જાહેર કરે તેવી શક્યતા છે.