બોસ્ટન: તા.૧ અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના કડક ઇમિગ્રેશન એજન્ડાને ન્યાયતંત્ર તરફથી મોટો પડકાર મળ્યો છે. બોસ્ટનની યુએસ ડિસ્ટ્રિક્ટ કોર્ટે એક ઐતિહાસિક ચુકાદામાં ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના એ નિર્ણયને રદ કરી દીધો છે, જેમાં અગાઉની બાઇડન સરકારની મોબાઇલ એપ્લિકેશન દ્વારા અમેરિકામાં પ્રવેશેલા લાખો સ્થળાંતર કરનારાઓની કાનૂની સ્થિતિ (પેરોલ) સમાપ્ત કરી દેવામાં આવી હતી. ન્યાયાધીશ એલિસન બરોઝે આ સામૂહિક દેશનિકાલના આદેશને 'ગેરકાયદેસર' ગણાવ્યો છે.

શું હતો સમગ્ર વિવાદ?

જો બાઇડન વહીવટીતંત્રે ૨૦૨૩માં સરહદ પરની અંધાધૂંધી ઘટાડવા માટે 'CBP One' નામની એપ લોન્ચ કરી હતી. આ એપ દ્વારા એપોઇન્ટમેન્ટ લઈને અમેરિકામાં પ્રવેશેલા આશરે ૯,૦૦,૦૦૦ થી વધુ લોકોને બે વર્ષ માટે માનવતાવાદી પેરોલ (કામચલાઉ રહેવાની મંજૂરી) આપવામાં આવી હતી. જોકે, જાન્યુઆરી ૨૦૨૫માં સત્તા પર આવતા જ ટ્રમ્પે આ એપ બંધ કરી દીધી અને એપ્રિલ ૨૦૨૫માં લાખો લોકોને ઇમેઇલ મોકલીને આદેશ આપ્યો કે, "તમારા માટે અમેરિકા છોડવાનો સમય આવી ગયો છે, તાત્કાલિક દેશ છોડો."

કોર્ટની કડક ટિપ્પણી અને ચુકાદો

ન્યાયાધીશ બરોઝે તેમના ચુકાદામાં જણાવ્યું હતું કે, હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી વિભાગ (DHS) એ આ રીતે સામૂહિક ઇમેઇલ્સ મોકલીને લોકોની કાયદેસર સ્થિતિ છીનવી લેવામાં પોતાના અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે. કોર્ટે નોંધ્યું કે દરેક કેસની વ્યક્તિગત તપાસ કર્યા વિના અને યોગ્ય પ્રક્રિયા અનુસર્યા વિના પેરોલ રદ કરી શકાય નહીં. ઉદારવાદી કાનૂની જૂથ 'ડેમોક્રેસી ફોરવર્ડ' એ આ ચુકાદાને માનવ અધિકારોની જીત ગણાવી છે.

ટ્રમ્પ સરકારનો વળતો પ્રહાર: 'ન્યાયિક સક્રિયતા'

બીજી તરફ, ટ્રમ્પના હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી વિભાગે આ ચુકાદાને 'ન્યાયિક સક્રિયતા' (Judicial Activism) ગણાવીને તેની ટીકા કરી છે. વિભાગના પ્રવક્તાએ કહ્યું કે, "અમેરિકામાં કોણ રહેશે તે નક્કી કરવાનો અધિકાર ચૂંટાયેલા પ્રમુખનો છે. અમે સરહદો સુરક્ષિત કરવા અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે આ પેરોલ રદ કરવાના નિર્ણય પર અડગ છીએ."

અરજદારો માટે મોટી રાહત

આ ક્લાસ-એક્શન મુકદ્દમો વેનેઝુએલા, ક્યુબા અને હૈતીના નાગરિકો દ્વારા દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ચુકાદાથી એવા લાખો લોકોના માથેથી દેશનિકાલની તલવાર હાલ પૂરતી હટી ગઈ છે જેઓ કાયદેસર રીતે કામ કરવાની પરવાનગી ધરાવતા હતા. જોકે, ટ્રમ્પ સરકાર આ ચુકાદા સામે ઉચ્ચ અદાલતમાં અપીલ કરે તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે.

અમેરિકામાં ઇમિગ્રેશનના કાયદા અને માનવતાવાદી અભિગમ વચ્ચેનો આ જંગ હવે વધુ ઉગ્ર બન્યો છે, જેની અસર લાખો વિદેશી પરિવારો પર પડશે.