નવી દિલ્હી:  આજથી એટલે કે ૧લી એપ્રિલ, ૨૦૨૬થી દેશભરમાં નવા લેબર કોડના અમલીકરણ સાથે કર્મચારીઓના પગાર માળખામાં ધરખમ ફેરફારો આવ્યા છે. નવા નિયમો મુજબ, હવે કોઈપણ કર્મચારીની ગ્રેચ્યુઇટીની ગણતરી માટે તેનો મૂળ પગાર (Basic Salary) અને મોંઘવારી ભથ્થું (DA) મળીને કુલ CTCના ઓછામાં ઓછા 50% હોવા અનિવાર્ય છે. આ ફેરફારને કારણે કર્મચારીઓને નિવૃત્તિ સમયે મળતી ગ્રેચ્યુઇટીની રકમમાં 60% થી 66% સુધીનો તોતિંગ વધારો થઈ શકે છે.

નવા શ્રમ સંહિતાની સૌથી મોટી રાહત ફિક્સ્ડ-ટર્મ એટલે કે કોન્ટ્રાક્ટ પર કામ કરતા કર્મચારીઓ માટે છે. અત્યાર સુધી ગ્રેચ્યુઇટી મેળવવા માટે કોઈપણ સંસ્થામાં સતત 5 વર્ષ કામ કરવું જરૂરી હતું, પરંતુ હવે આ સમયગાળો ઘટાડીને માત્ર 1 વર્ષ કરી દેવામાં આવ્યો છે. જોકે, નિયમિત કર્મચારીઓ માટે હજુ પણ 5 વર્ષની મર્યાદા યથાવત છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ ફેરફારથી ખાનગી ક્ષેત્રમાં કામ કરતા લાખો યુવા પ્રોફેશનલ્સને મોટો ફાયદો થશે.

જોકે, આ સિક્કાની બીજી બાજુ પણ છે. નવા નિયમોને કારણે તમારા હાથમાં આવતા માસિક પગાર (Take-home Salary) માં થોડો ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. કારણ કે જ્યારે મૂળ પગાર વધે છે, ત્યારે તેની સાથે જોડાયેલ પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF) ની કપાત પણ વધે છે. ટીમલીઝ રેગટેકના CEO ઋષિ અગ્રવાલે જણાવ્યું હતું કે, "આ આજની પ્રવાહિતા અને આવતીકાલની સામાજિક સુરક્ષા વચ્ચેનો સોદો છે. ભલે અત્યારે ખિસ્સામાં થોડા ઓછા પૈસા આવે, પણ નિવૃત્તિ પછીનું જીવન વધુ સુરક્ષિત બનશે."

એક ઉદાહરણ દ્વારા સમજીએ તો, જો કોઈ કર્મચારીનો માસિક પગાર ₹૧,૦૦,૦૦૦ હોય અને જૂના માળખામાં તેનો મૂળ પગાર ₹૩૦,૦૦૦ ગણાતો હોય, તો ૫ વર્ષે તેને આશરે ₹૮૬,૫૩૮ ગ્રેચ્યુઇટી મળતી હતી. હવે નવા નિયમ મુજબ મૂળ પગાર ₹૫૦,૦૦૦ (50%) ગણાશે, જેનાથી તેની ગ્રેચ્યુઇટી વધીને ₹૧,૪૪,૨૩૧ થઈ જશે. આમ, કર્મચારીને સીધો ₹૫૭,૦૦૦ થી વધુનો ફાયદો થશે. આ સાથે જ કંપનીઓ માટે પણ બોનસની ગણતરી હવે નવા વેતન આધાર પર થશે, જેનો લાભ અનેક કર્મચારીઓને મળી શકે છે.