નવી દિલ્હી : ભારતીય સંસદે આજે દેશની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને લગતા એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ વિધેયક 'કેન્દ્રીય સશસ્ત્ર પોલીસ દળ (સામાન્ય વહીવટ) બિલ, 2026' ને મંજૂરી આપી દીધી છે. રાજ્યસભા બાદ આજે લોકસભામાં પણ ધ્વનિ મતથી આ બિલ પસાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ નવા કાયદાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય CAPF (Central Armed Police Forces) માં ગ્રુપ 'A' જનરલ ડ્યુટી અધિકારીઓની ભરતી, બઢતી અને સેવાની શરતોમાં એકરૂપતા લાવવાનો છે.

ડેપ્યુટેશનના નવા નિયમો અને વહીવટી માળખું

આ બિલની સૌથી મહત્વની જોગવાઈ ઉચ્ચ પદો પરની નિમણૂકને લગતી છે. નવા નિયમો મુજબ, ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ (IG) ના રેન્કમાં ૫૦ ટકા જગ્યાઓ અને એડિશનલ ડિરેક્ટર જનરલ (ADG) ના રેન્કમાં ઓછામાં ઓછી ૬૭ ટકા જગ્યાઓ ડેપ્યુટેશન દ્વારા ભરવામાં આવશે. ખાસ નોંધનીય છે કે, સ્પેશિયલ ડિરેક્ટર જનરલ અને ડિરેક્ટર જનરલ (DG) ના તમામ પદો હવે માત્ર ડેપ્યુટેશન દ્વારા જ ભરી શકાશે. ગૃહ રાજ્યમંત્રી નિત્યાનંદ રાયે જણાવ્યું હતું કે આનાથી સુરક્ષા માળખું વધુ મજબૂત બનશે અને અધિકારીઓની સેવા શરતોમાં વધુ સ્પષ્ટતા આવશે.

વિપક્ષનો આકરો વિરોધ અને મનોબળ પર સવાલ

બિલ પરની ચર્ચા દરમિયાન વિપક્ષી સભ્યોએ અનેક ગંભીર મુદ્દાઓ ઉઠાવ્યા હતા. તૃણમૂલ કોંગ્રેસના સાંસદ મહુઆ મોઇત્રાએ સરકાર પર પ્રહાર કરતા કહ્યું કે, આ બિલ અધિકારીઓના મનોબળને તોડી નાખશે. તેમણે આંકડા ટાંકતા જણાવ્યું કે છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ૪૩૮ કર્મચારીઓએ આત્મહત્યા કરી છે, જે ચિંતાજનક બાબત છે. કોંગ્રેસના હરીશ ચંદ્ર મીણા અને સમાજવાદી પાર્ટીના ધર્મેન્દ્ર યાદવે પણ આક્ષેપ કર્યો હતો કે સરકારે સંબંધિત હિતધારકો સાથે પૂરતી સલાહ-મસલત કર્યા વગર જ આ બિલ ઉતાવળે પસાર કર્યું છે.

સહકારી સંઘવાદ અને સુરક્ષાની મજબૂતી

સરકાર વતી જવાબ આપતા નિત્યાનંદ રાયે વિપક્ષના તમામ આરોપોને ફગાવી દીધા હતા. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે આ કાયદો બંધારણની ભાવનાનું ઉલ્લંઘન કરતો નથી, પરંતુ તેનાથી દેશભરમાં CAPF, રાજ્ય પોલીસ અને વહીવટીતંત્ર વચ્ચે સંકલન સુધરશે અને 'સહકારી સંઘવાદ' વધુ મજબૂત બનશે. ભાજપના રાવ રાજેન્દ્ર સિંહે ઉમેર્યું હતું કે કોઈપણ રાષ્ટ્રની પ્રગતિ માટે મજબૂત કાયદો અને વ્યવસ્થા પાયાની જરૂરિયાત છે, જેમાં આ બિલ મહત્વનું પ્રદાન કરશે.

બિલ પસાર થયા બાદ સ્પીકર ઓમ બિરલાએ ગૃહને જાણ કરી હતી કે લોકસભા હવે ૧૬ એપ્રિલે અન્ય મહત્વના કાયદાઓની ચર્ચા માટે ફરી મળશે. આ નવા કાયદાથી દેશના લાખો સુરક્ષાકર્મીઓના વ્યાવસાયિક જીવન અને દેશની આંતરિક સુરક્ષા પર દૂરોગામી અસરો પડશે.