હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલાવવો ટ્રમ્પ માટે સરળ નથી
અમેરિકી ઇન્ટેલિજન્સ રિપોર્ટમાં ધડાકોઃ ટ્રમ્પ માટે તે ગલે કી હડ્ડી બન્યો
વોશીંગ્ટન તા.૪: અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષમાં જો કોઈ સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને ખતરનાક મોરચો બનીને આવ્યો હોય ઉભરી આવ્યો છે, તો તે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ છે. તે ફક્ત દરિયાઈ માર્ગ જ નથી, પરંતુ વિશ્વના ઉર્જા સપ્લાય માટેની જીવનરેખા પણ છે. પરંતુ હવે, આ જ માર્ગ ઈરાનનો સૌથી શક્તિશાળી શષ બની ગયો છે.
તાજેતરના યુએસ ગુપ્તચર અહેવાલે આ કટોકટીને વધુ તીવ્ર બનાવી છે. અહેવાલ મુજબ, ઈરાન હાલમાં કોઈપણ સંજોગોમાં હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ખોલવાના મૂડમાં નથી. કારણ સ્પષ્ટ છે તે એકમાત્ર રસ્તો છે જેના દ્વારા તેહરાન અમેરિકા અને રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પર સૌથી વધુ દબાણ લાવી શકે છે.
ખરેખર, વિશ્વના તેલ અને ગેસ પુરવઠાનો લગભગ ૨૦% આ સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થાય છે. તેથી, જો તે લાંબા સમય સુધી બંધ રહેશે, તો તેની વૈશ્વિક બજાર પર સીધી અને ગંભીર અસર પડશે. આ જ કારણ છે કે ઈરાન આ સામુદ્રધુનીનો ઉપયોગ વ્યૂહાત્મક હથિયાર તરીકે કરી રહ્યું છે. રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે તેલના ઊંચા ભાવ જાળવી રાખવા અને અમેરિકા પર દબાણ વધારવા માટે તેહરાન જાણી જોઈને આ માર્ગને અવરોધી રહ્યું છે.
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે સતત દાવો કર્યો છે કે અમેરિકા ઇચ્છે તો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સરળતાથી ખોલી શકે છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે, જો આપણને થોડો વધુ સમય મળે, તો આપણે તેને ખોલીશું. જોકે, જમીન પર વાસ્તવિકતા તદ્દન અલગ દેખાય છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ કાર્ય દેખાય છે તેના કરતાં ઘણું મુશ્કેલ છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનું ભૌગોલિક સ્થાન તેને અત્યંત સંવેદનશીલ બનાવે છે. આ દરિયાઈ માર્ગ તેના સૌથી સાંકડા બિદુએ ફક્ત ૩૩ કિલોમીટર પહોળો છે, જ્યારે દરેક જહાજો માટેનો માર્ગ ફક્ત ૩ કિલોમીટર છે. આનાથી તેમાંથી પસાર થતા જહાજો ખૂબ જ સરળ લક્ષ્ય બનાવે છે.
ઈરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ આ નબળાઈને તાકાતમાં ફેરવી દીધી છે. ડ્રોન, મિસાઇલો અને દરિયાઈ ખાણો દ્વારા, તેઓએ આ વિસ્તારને એટલો ખતરનાક બનાવી દીધો છે કે ઘણા વ્યાપારી જહાજો હવે તેમાંથી પસાર થવાનું ટાળી રહ્યા છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, જહાજો પર હુમલો કરવામાં આવ્યો છે અને ટોલ ટેક્સ પણ માંગવામાં આવ્યો છે.
રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, નિષ્ણાતો માને છે કે જો અમેરિકા લશ્કરી બળ દ્વારા આ માર્ગ ખોલવાનો પ્રયાસ કરશે, તો યુદ્ધ વધુ લાંબું અને ખતરનાક બની શકે છે. વધુમાં, ભૂતપૂર્વ CIA ડિરેક્ટર બિલ બર્ન્સે ચેતવણી આપી છે કે ઈરાન આ શક્તિને આટલી સરળતાથી છોડશે નહીં. તેમના મતે, તેહરાન ભવિષ્યના કોઈપણ શાંતિ કરારમાં પોતાના માટે સુરક્ષા ગેરંટી અને આર્થિક લાભ મેળવવા માટે આ સામુદ્રધુનીનો ઉપયોગ કરશે.
એ સ્પષ્ટ છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ હવે માત્ર એક દરિયાઈ માર્ગ નથી, પરંતુ વૈશ્વિક રાજકારણમાં એક મુખ્ય ચોકપોઇન્ટૅ બની ગયો છે. અમેરિકા માટે, તેને ખોલવું માત્ર એક લશ્કરી પડકાર નહીં, પરંતુ રાજદ્વારી અને વ્યૂહાત્મક કસોટી બની ગયું છે.
(1:20 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
