છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય હેં...વારાણસીમાં ભાજપનો પરાજય 9:51 AM
ન્યુજર્સી BAPS મંદિર વિવાદોમાં: કારીગરો-મજુરોનાં ગંભીર આરોપો
મંદિર નિર્માણ કરનારા શ્રમિકો-કારીગરો બિમાર પડી ગયાઃ શોષણ તથા દવાઓ નહિ મળ્યાના આરોપો : શ્રમિકો-કારીગરોએ શોષણ-વીઝા છેતરપીંડી-મેડિકલ લાપરવાહીના આરોપો મૂક્યાઃ મંદિર વહીવટી તંત્રએ આરોપો નકાર્યા
વોશિગ્ટન,તા.૦૪: અમેરિકાના ન્યુ જર્સીમાં આવેલું અક્ષરધામ મંદિર દુનિયાભરના લોકોને આકર્ષે છે. ૨૦૨૩ માં ખુલ્યા પછી, આ મંદિર તેની ભવ્યતાને કારણે અમેરિકન હિન્દુઓ માટે આસ્થાનું કેન્દ્ર રહ્યું છે. ન્યુ જર્સીના રોબિન્સવિલેમાં સ્થિત, તે ભારતની બહારનું સૌથી મોટું હિન્દુ મંદિર છે, પરંતુ તાજેતરમાં નકારાત્મક કારણોસર સમાચારમાં રહ્યું છે. મંદિરના નિર્માણમાં સામેલ કારીગરોમાં ગંભીર બીમારીઓએ યુએસમાં વિવાદ જગાવ્યો છે, આ મુદ્દો સોશિયલ મીડિયાથી લઈને કોર્ટ સુધી ચર્ચામાં છે.
ધ ગાર્ડિયનના મતે, ન્યુ જર્સી મંદિર રાજસ્થાનથી લાવવામાં આવેલા હાથથી કોતરેલા પથ્થરોનો ઉપયોગ કરીને ૧૮૫ એકરના વિશાળ કેમ્પસમાં બનાવવામાં આવ્યું છે. આ મંદિર તેની ડિઝાઇન અને કોતરણી માટે સમાચારમાં રહ્યું છે. તે ધાર્મિક સંગઠન BAPS સ્વામિનારાયણ અક્ષરધામ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. તેને બનાવનારા ઘણા કારીગરો અને મજૂરો (મોટાભાગે ભારતીયો) કહે છે કે તેમને તેમના કામ માટે ભારે કિમત ચૂકવવી પડી હતી.
૨૦૧૫ થી ૨૦૨૩ દરમિયાન મંદિરના નિર્માણમાં સામેલ કામદારોએ શોષણ, વિઝા છેતરપિડી અને તબીબી બેદરકારીનો આરોપ લગાવ્યો છે. કોર્ટના દસ્તાવેજો અને આ કેસમાં સામેલ કામદારોના અધિકારોના હિમાયતીઓ અનુસાર, ઓછામાં ઓછા બે કામદારો - રમેશ મીણા અને દેવી લાલ - સિલિકોસિસ નામના ફેફસાના રોગથી મૃત્યુ પામ્યા હતા, જે તેમને પથ્થર કોતરણી દરમિયાન ઉત્પન્ન થતી ઝીણી સિલિકા ધૂળ શ્વાસમાં લેવાથી થયો હતો.
કામદારો કહે છે કે મંદિરના નિર્માણમાં સામેલ ઘણા લોકોને ક્ષય રોગ અને ક્રોનિક બ્રોન્કાઇટિસ સહિત અન્ય શ્વસન રોગો હોવાનું નિદાન થયું છે. કામદારોએ ધ ગાર્ડિયનને જણાવ્યું હતું કે તેઓ શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, ઉધરસ, છાતીમાં દુખાવો અને થાકથી પીડાતા હતા. કામદારો કહે છે કે વ્યક્તિ સિલિકોસિસથી મૃત્યુ પામવા કરતાં આત્મહત્યા કરવાનું પસંદ કરશે, કારણ કે મૃત્યુ અત્યંત પીડાદાયક છે.
કામદારો કહે છે કે તેમના પર માત્ર વધારે કામ કરવામાં આવતું નહોતું પરંતુ તેમના પગાર પણ ચૂકવવામાં આવતા નહોતા. તેમની ફરિયાદમાં, કામદારોએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ અઠવાડિયામાં ૯૦ કલાક સુધી કામ કરતા હતા અને તેમને પ્રતિ કલાક માત્ર ૧.૨૦ ડોલર ચૂકવવામાં આવતા હતા. મંદિર સ્થળે કામ શરૂ કર્યા પછી, તેમના પાસપોર્ટ છીનવી લેવામાં આવ્યા હતા, અને તેમને લાંબા સમય સુધી તેમના પરિવારોનો સંપર્ક કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી ન હતી. કામદારોએ એવો પણ આરોપ લગાવ્યો હતો કે જ્યારે તેઓ બીમાર પડ્યા ત્યારે તેમને તબીબી સારવારનો ઇનકાર કરવામાં આવ્યો હતો.
મંદિર વહીવટીતંત્ર આ આરોપોને નકારે છે. મંદિર વહીવટીતંત્ર મંત્રી અપવાદ (ધાર્મિક બાબતોમાં ન્યાયિક દખલગીરીથી મુક્તિ)નો દાવો કરે છે. આ કાનૂની સિદ્ધાંત અદાલતોને ધાર્મિક સંસ્થાઓ માટે જવાબદાર લોકોના નિર્ણયોમાં દખલ કરતા અટકાવે છે. BAPS જણાવે છે કે ઓરિએન્ટેશન દરમિયાન કામદારોને ભ્ભ્ચ્ (રક્ષણાત્મક ઉપકરણો) જેમ કે મોજા, જૂતા અને માસ્ક પૂરા પાડવામાં આવતા હતા. BAPS મીડિયા પ્રતિનિધિ દર્શન પટેલે જણાવ્યું હતું કે સ્વયંસેવકોનું સ્વાસ્થ્ય અને સલામતી તેમની પ્રથમ પ્રાથમિકતા હતી.
ન્યુ યોર્ક શહેરથી ૯૯ કિલોમીટર દક્ષિણમાં, ન્યુ જર્સીના રોબિન્સવિલેમાં ૧૮૫ એકરમાં સ્થિત, અક્ષરધામ મંદિર ૧૯૧ ફૂટ ઊંચું છે. મંદિર બોચાસનવાસી અક્ષર પુરુષોત્તમ સ્વામિનારાયણ (BAPS) દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. મંદિરમાં રહેલા પથ્થરો રામાયણ અને મહાભારતની વાર્તાઓ દર્શાવે છે. મંદિરની દિવાલોમાં ૧૫૦ ભારતીય સંગીત વાદ્યો અને મુખ્ય નૃત્ય સ્વરૂપો છે.
મંદિરના નિર્માણમાં વપરાતા પથ્થરો બલ્ગેરિયા, ઇટાલી, ગ્રીસ, તુર્કી અને ભારત સહિત સાત દેશોમાંથી આયાત કરવામાં આવ્યા હતા. અક્ષરધામ મંદિરની સામે આવેલા બ્રહ્મકુંડ અથવા વાવમાં વિશ્વભરની ૪૦૦ વિવિધ નદીઓ અને તળાવોનું પાણી છે, જેમાં ભારતની ગંગા અને યમુના નદીઓનું પાણી પણ સામેલ છે. જોકે, આ મંદિર હવે તેની ભવ્યતા માટે નહીં પરંતુ કામદારોના આરોપોને કારણે સમાચારમાં છે
(10:14 AM IST)
