નવી દિલ્હી: પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા સંઘર્ષ અને વૈશ્વિક તેલ બજારમાં સર્જાયેલી અફરાતફરી વચ્ચે રશિયાએ ભારતની ઉર્જા સુરક્ષાને મજબૂત કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. રશિયાના પ્રથમ નાયબ વડાપ્રધાન ડેનિસ મન્તુરોવની નવી દિલ્હીની ઉચ્ચ સ્તરીય મુલાકાત દરમિયાન ભારતને કાચા તેલ (ક્રૂડ ઓઈલ) અને લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) નો પુરવઠો સતત વધારવાની તૈયારી દર્શાવવામાં આવી છે. હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં સર્જાયેલા અવરોધોને કારણે ભારતના ઉર્જા આયાત પર અસર થવાની ભીતિ છે, ત્યારે રશિયાનો આ પ્રસ્તાવ ભારત માટે વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વનો સાબિત થઈ શકે તેમ છે.
ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકોમાં ઉર્જા સહયોગ મુખ્ય મુદ્દો
ડેનિસ મન્તુરોવની આ મુલાકાત દરમિયાન તેમણે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર, નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજીત ડોભાલ સાથે શ્રેણીબદ્ધ બેઠકો કરી હતી. રશિયન સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા નિવેદન મુજબ, રશિયન કંપનીઓ ભારતની વધતી જતી ઉર્જા જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે તેલ અને ગેસનો જથ્થો નોંધપાત્ર રીતે વધારવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. ભારત પોતાની ઉર્જા જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો પશ્ચિમ એશિયામાંથી આયાત કરે છે, જે હાલમાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિને કારણે પ્રભાવિત થયો છે.
વેપાર અને ખાતર પુરવઠામાં પણ મોટો ઉછાળો
ભારત-રશિયા આંતર-સરકારી પંચની બેઠકમાં માત્ર ઉર્જા જ નહીં, પરંતુ વેપાર, ઔદ્યોગિક સહયોગ અને રોકાણના મુદ્દે પણ વિસ્તૃત ચર્ચા થઈ હતી. રશિયાએ માહિતી આપી હતી કે ૨૦૨૫ના અંત સુધીમાં ભારતને કરવામાં આવતા ખાતરના પુરવઠામાં ૪૦ ટકાનો ધરખમ વધારો થયો છે અને આગામી સમયમાં પણ ભારતની માંગ મુજબ જથ્થો પૂરો પાડવામાં આવશે. બંને દેશોએ ડિસેમ્બરમાં વ્લાદિમીર પુતિનની ભારત મુલાકાત દરમિયાન નક્કી કરાયેલા ૨૦૩૦ સુધીમાં ૧૦૦ અબજ ડોલરના વેપારના લક્ષ્યાંકની પ્રગતિની પણ સમીક્ષા કરી હતી.
ન્યુક્લિયર એનર્જી અને ટેકનોલોજીમાં ભાગીદારી
વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ વાટાઘાટોમાં કનેક્ટિવિટી, ટેકનોલોજી, ઇનોવેશન, ક્રિટિકલ મિનરલ્સ અને સિવિલ ન્યુક્લિયર એનર્જી જેવા ક્ષેત્રો પર પણ વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે. રશિયાએ ભારતમાં પરમાણુ ઉર્જા ક્ષેત્રે સહયોગ વધારવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી છે. બેઠકમાં પશ્ચિમ એશિયાની વર્તમાન પરિસ્થિતિ સહિત અન્ય પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર પણ ગહન ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. આ મુલાકાતથી સાબિત થયું છે કે બદલાતા ભૌગોલિક-રાજકીય સંજોગોમાં ભારત અને રશિયા વચ્ચેની આર્થિક અને ઉર્જા ભાગીદારી વધુ ગાઢ બની રહી છે.