બેંગલુરુ : આજના ડિજિટલ યુગમાં જ્યારે મોટાભાગના વ્યવહારો ઓનલાઈન થઈ રહ્યા છે, ત્યારે કાયદાકીય પ્રક્રિયાને લઈને કર્ણાટક હાઈકોર્ટે એક અત્યંત મહત્વનો અને સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદો આપ્યો છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પોલીસ તપાસ માટે કે ધરપકડ પૂર્વે મોકલવામાં આવતી હાજરીની નોટિસ WhatsApp અથવા ઈમેઈલ દ્વારા મોકલવી કાયદેસર રીતે માન્ય નથી. ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (BNSS) ની કલમ ૩૫(૩) મુજબ, આવી નોટિસ આરોપીને ભૌતિક રીતે એટલે કે રૂબરૂમાં જ સોંપવી ફરજિયાત છે.
ન્યાયાધીશ એમ. નાગપ્રસન્નાની બેન્ચે આ ચુકાદો આપતા જણાવ્યું હતું કે, વિધાનમંડળે જાણીજોઈને આ પ્રક્રિયામાં 'ઇલેક્ટ્રોનિક સંચાર'ને બાકાત રાખ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટના 'સતેન્દર કુમાર એન્ટિલ વિરુદ્ધ CBI' કેસના ચુકાદાને ટાંકીને હાઈકોર્ટે ઉમેર્યું કે, પોલીસ WhatsApp પર FIR ની નકલ કે નોટિસ મોકલીને પોતાની જવાબદારી પૂરી કરી શકે નહીં. કાયદાનો હેતુ એ છે કે નોટિસ વ્યક્તિગત રીતે બજાવવામાં આવે જેથી આરોપી પાસે તે ન સ્વીકારવાનું કોઈ બહાનું ન રહે.
આ મામલો યુગદેવ નામના વ્યક્તિ સાથે જોડાયેલો છે, જેણે પોતાની પત્ની સાથે મળીને 'જય ભૈરવી દેવી' (JBD) નામની કંપની હેઠળ રોકાણકારો સાથે આશરે ૯૮ લાખ રૂપિયાની છેતરપિંડી કરી હોવાનો આરોપ છે. પોલીસે આ આરોપીને નોટિસ બજાવવા માટે ૪૦ દિવસ સુધી શોધખોળ કરી હતી, પરંતુ તે સતત ભાગતો રહ્યો હતો. જ્યારે અંતે પોલીસે તેનો સામનો કર્યો ત્યારે તેણે ભૌતિક નોટિસ સ્વીકારવાનો પણ ઇનકાર કર્યો હતો.
કોર્ટે આ કેસમાં આરોપીની ધરપકડને યોગ્ય ઠેરવતા નોંધ્યું હતું કે, આરોપીએ ૪૦ દિવસ સુધી પોલીસથી બચીને અને નોટિસનો સ્વીકાર ન કરીને 'અસહકારાત્મક વર્તન' કર્યું છે. આરોપીની દલીલ હતી કે પોલીસે તેને WhatsApp પર નોટિસ કેમ ન મોકલી, પરંતુ કોર્ટે તેને ફગાવી દીધી હતી. હાઈકોર્ટે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે, પોલીસ જ્યારે તમામ પ્રક્રિયાનું પાલન કરે અને આરોપી પોતે જ નોટિસ ટાળવાનો પ્રયત્ન કરે, ત્યારે તેની ધરપકડ કરવી એ પોલીસનો ન્યાયિક અધિકાર છે. આ ચુકાદાથી હવે પોલીસ અને તપાસ એજન્સીઓએ ડિજિટલ માધ્યમોને બદલે પરંપરાગત રીતે જ નોટિસ બજાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું પડશે.