બેંગલુરુ: ભારતમાં સોના પ્રત્યેનો મોહ જગજાહેર છે, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે દેશનું 80% થી વધુ સોનું માત્ર એક જ રાજ્ય 'કર્ણાટક' માંથી આવે છે? કર્ણાટક ભારતનું અસલી 'ગોલ્ડ કિંગ' છે, જ્યાં રાયચુર જિલ્લામાં આવેલી હટ્ટી ગોલ્ડ માઈન્સ આજે પણ દેશની સૌથી સક્રિય અને કાર્યરત ખાણ છે. 100 વર્ષથી પણ વધુ જૂની આ ખાણ ભારતની સ્થાનિક સોનાની જરૂરિયાત પૂરી કરવામાં સિંહફાળો આપે છે. આ ઉપરાંત, વિશ્વવિખ્યાત કોલાર ગોલ્ડ ફિલ્ડ્સ (KGF), જે એક સમયે વિશ્વની સૌથી ઊંડી ખાણોમાંની એક હતી, તેણે એક સદીમાં 800 ટનથી વધુ સોનું ભારતને આપ્યું છે.

સોનું મેળવવાની પ્રક્રિયા અત્યંત જટિલ અને ખર્ચાળ હોય છે, જેમાં જમીનના ઊંડા પડમાંથી ઓર (કાચું સોનું) કાઢી તેને ડ્રિલિંગ, બ્લાસ્ટિંગ અને રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ દ્વારા શુદ્ધ કરવામાં આવે છે. કર્ણાટક ઉપરાંત બિહાર, રાજસ્થાન અને ઝારખંડ જેવા રાજ્યોમાં પણ સોનાના મોટા ભંડાર હોવાનું અનુમાન છે. જોકે, આધુનિક ટેકનોલોજીના અભાવ અને પર્યાવરણીય નિયમોને કારણે અત્યારે ત્યાં મોટા પાયે ખાણકામ થઈ શકતું નથી. ભારત તેની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું સોનું આયાત કરે છે, પરંતુ જો આ ભંડારોનો યોગ્ય ઉપયોગ થાય તો ભારત સોનાની બાબતમાં સ્વનિર્ભર બની શકે છે.

વર્તમાન સમયમાં સરકાર અને ખાનગી કંપનીઓ નવી ટેકનોલોજી સાથે બંધ પડેલી ખાણોને ફરી શરૂ કરવા અને નવા પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરી રહી છે. ખાસ કરીને ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓના મતે ઉત્તર પ્રદેશ અને આંધ્રપ્રદેશમાં પણ સોનાની નવી શિરાઓ મળી આવવાની પ્રબળ શક્યતા છે. જો ભારત પોતાના કુદરતી ભંડારનો પૂરો ઉપયોગ કરી શકે, તો આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટશે અને અર્થતંત્રને મોટો વેગ મળશે. સોનાનું ખાણકામ માત્ર ધાતુ મેળવવાની પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ તે હજારો લોકોને રોજગારી આપતું એક મોટું ક્ષેત્ર પણ છે.