રાજકોટ : સામાન્ય રીતે જ્યારે પણ વિશ્વના બે દેશો વચ્ચે યુદ્ધ ફાટી નીકળે ત્યારે રોકાણકારો સોનાને સૌથી સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાન માનીને તેમાં મોટાપાયે ખરીદી કરતા હોય છે, જેના કારણે સોનાના ભાવ આસમાને પહોંચતા હોય છે. પરંતુ અત્યારે ઇઝરાયલ, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા ભીષણ તણાવ વચ્ચે સોનાના બજારે સાવ ઉલટી ચાલ પકડી છે. છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયામાં સોનાના ભાવમાં ૧૦% જેટલો તોતિંગ ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જેણે બજારના દિગ્ગજ નિષ્ણાતોને પણ વિચારતા કરી દીધા છે.
વિશ્વપ્રસિદ્ધ નાણાકીય સંસ્થા મોર્ગન સ્ટેનલીએ આ અજીબોગરીબ સ્થિતિ પાછળનું ગણિત સમજાવતા જણાવ્યું છે કે, આ ઘટાડા પાછળનું સૌથી મુખ્ય કારણ અમેરિકી ડોલરની અસાધારણ મજબૂતી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં જ્યારે ડોલર પાવરફુલ બને છે, ત્યારે અન્ય કરન્સી ધરાવતા દેશો માટે સોનું ખરીદવું મોંઘું પડે છે, પરિણામે માંગમાં ઘટાડો થાય છે અને ભાવ નીચે આવે છે. ફેબ્રુઆરીમાં MCX પર જે સોનું રેકોર્ડ સ્તરે હતું, તે માર્ચના અંત સુધીમાં વેચવાલીના દબાણ હેઠળ આવી ગયું છે.
બીજું મહત્વનું કારણ શેરબજારમાં જોવા મળી રહેલી અસ્થિરતા છે. શેરબજારમાં મોટા ઘટાડાને કારણે રોકાણકારો પર 'માર્જિન કોલ'નું દબાણ વધ્યું છે, એટલે કે પોતાની પોઝિશન જાળવી રાખવા માટે તેમને રોકડની જરૂર પડી રહી છે. આ રોકડ ઊભી કરવા માટે મોટા રોકાણકારો સોનાનું વેચાણ કરી રહ્યા છે, જેને કારણે બજારમાં સોનાનો પુરવઠો વધ્યો અને ભાવ તૂટ્યા છે. સાથોસાથ, કાચા તેલના વધતા ભાવને કારણે મોંઘવારી વધવાનો ડર છે, જેનાથી સેન્ટ્રલ બેંકો વ્યાજદરમાં ઘટાડો કરવામાં વિલંબ કરી રહી છે, જે સોના માટે નકારાત્મક સંકેત છે.
બજારના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જ્યાં સુધી વૈશ્વિક સ્તરે ડોલરની સરસાઈ ચાલુ રહેશે અને વ્યાજદરમાં રાહતના સંકેતો નહીં મળે, ત્યાં સુધી સોનાના ભાવ દબાણ હેઠળ રહી શકે છે. મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધની જ્વાળાઓ વધુ ઉગ્ર બને તો પણ આર્થિક પરિબળો સોનાની તેજીને રોકી રહ્યા છે. રોકાણકારો માટે અત્યારે 'થોભો અને રાહ જુઓ'ની નીતિ અપનાવવી હિતાવહ જણાય છે.
તમારા મતે, શું સોનાના ભાવમાં આ ઘટાડો મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે ઘરેણાં ખરીદવાની ઉત્તમ તક છે કે પછી હજુ ભાવ વધુ ઘટવાની રાહ જોવી જોઈએ?