મોસ્કો, તા.૪: વર્તમાન વૈશ્વિક તણાવ અને ઈરાન-ઈઝરાયેલ સંઘર્ષની વચ્ચે રશિયાની એક પ્રતિષ્ઠિત થિંક ટેન્કનો રિપોર્ટ બહાર આવતા આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ગરમાવો આવી ગયો છે. રશિયાની અગ્રણી ક્રેમલિન-સમર્થિત સંસ્થા 'રશિયન ઇન્ટરનેશનલ અફેર્સ કાઉન્સિલ' (RIAC) ના નવ નિયુક્ત પ્રમુખ ડૉ. દિમિત્રી ટ્રેનિને ભારત સાથેના સંબંધોને લઈને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રણનીતિક ટિપ્પણી કરી છે. તેમણે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે રશિયાએ ભારત સાથેના પોતાના સંબંધોને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવાની જરૂર છે જેથી પશ્ચિમી દેશોના ઈરાદાઓને નિષ્ફળ બનાવી શકાય.
ડૉ. ટ્રેનિને રશિયન દૈનિક 'કોમર્સન્ટ' ને આપેલી મુલાકાતમાં જણાવ્યું હતું કે, રશિયાએ તેના બે સૌથી મોટા એશિયન ભાગીદારો—ભારત અને ચીન—વચ્ચે સકારાત્મક સંતુલન જાળવવું જોઈએ. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો રશિયા ભારત સાથે ગાઢ સંપર્ક નહીં રાખે, તો અમેરિકા ભારતનો ઉપયોગ ચીન વિરુદ્ધ કરી શકે છે, જે આડકતરી રીતે રશિયાના હિતોને પણ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ડૉ. ટ્રેનિનના મતે, ચીન રશિયાનો સૌથી નજીકનો પડોશી હોવાથી ધ્યાનપાત્ર છે, પરંતુ ભારત પ્રત્યેની રશિયાની ધારણા હજુ પણ કંઈક અંશે 'ઉપરછલ્લી' છે, જેને વધુ ઊંડી બનાવવી જરૂરી છે.
૭૦ વર્ષીય ડૉ. દિમિત્રી ટ્રેનિન સોવિયેત-રશિયન સૈન્યમાં નિવૃત્ત કર્નલ રહી ચૂક્યા છે અને પરમાણુ શસ્ત્રોની વાટાઘાટોનો બહોળો અનુભવ ધરાવે છે. તેમણે પોતાના સંબોધનમાં ભારપૂર્વક કહ્યું કે રશિયા એક સાર્વભૌમ રાષ્ટ્ર છે અને તે કોઈ પણ દેશના દબાણને વશ થશે નહીં. તેમણે વર્તમાન વૈશ્વિક પરિસ્થિતિને 'તોફાની અને નાટકીય' ગણાવી હતી અને "વિશ્વ યુદ્ધ III" ને બદલે "નવું વિશ્વ યુદ્ધ" શબ્દપ્રયોગ વાપરવાનું પસંદ કર્યું હતું, જે અગાઉના યુદ્ધો કરતા ભિન્ન અને વધુ વિનાશક હોઈ શકે છે.
નોંધનીય છે કે ડૉ. ટ્રેનિન ૧૯૯૪ થી કાર્નેગી મોસ્કો સેન્ટર સાથે જોડાયેલા હતા, પરંતુ યુક્રેન અભિયાનમાં રશિયાના સમર્થન બદલ તેમને ૨૦૨૨ માં પશ્ચિમી સંસ્થાઓ દ્વારા દૂર કરવામાં આવ્યા હતા. હવે RIAC ના વડા તરીકે તેમની વરણી એ સંકેત આપે છે કે રશિયા એશિયામાં ભારત અને ચીનને સાથે રાખીને એક નવો શક્તિશાળી બ્લોક બનાવવા માંગે છે, જેથી અમેરિકાના એકહથ્થુ શાસનને પડકારી શકાય. ભારતની 'તટસ્થ' વિદેશ નીતિ રશિયા માટે આ વ્યૂહરચનામાં સૌથી મહત્વનું પાસું સાબિત થઈ શકે તેમ છે.