હ્યુસ્ટન: અવકાશ વિજ્ઞાનના ક્ષેત્રમાં ટેકનોલોજી ભલે ગમે તેટલી આગળ વધી હોય, પરંતુ નાસાના આગામી 'આર્ટેમિસ-૨' મિશનમાં માનવ આંખ ફરી એકવાર સૌથી મહત્વનું સાધન સાબિત થવા જઈ રહી છે. એપોલો મિશનના પાંચ દાયકા બાદ જ્યારે સોમવારે અવકાશયાત્રીઓ ચંદ્રની આસપાસ ઉડાન ભરશે, ત્યારે તેઓ કોઈ અત્યાધુનિક કેમેરા પર નિર્ભર રહેવાને બદલે પોતાની નગ્ન આંખોથી ચંદ્રની સપાટીનું અવલોકન કરશે. આર્ટેમિસ-૨ મિશનના મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક કેલ્સી યંગના જણાવ્યા અનુસાર, માનવ આંખમાં રહેલા નેચરલ રિસેપ્ટર્સની સંખ્યા કોઈપણ ડિજિટલ કેમેરા કરતા ઘણી વધારે છે. આથી જ નાસાએ આ વખતે અવકાશયાત્રીઓને 'ફિલ્ડ સાયન્ટિસ્ટ' તરીકે તૈયાર કર્યા છે, જેઓ પ્રકાશના ખૂણા અને રંગોમાં થતા સૂક્ષ્મ ફેરફારોને પારખીને ચંદ્રના રહસ્યો દુનિયા સામે રજૂ કરશે.

આ ઐતિહાસિક મિશન માટે પસંદ કરાયેલા ચાર ક્રૂ સભ્યો - રીડ વાઈઝમેન, વિક્ટર ગ્લોવર, ક્રિસ્ટીના કોચ અને જેરેમી હેન્સને છેલ્લા બે વર્ષથી સખત તાલીમ લીધી છે. આ અવકાશયાત્રીઓએ ચંદ્રના 'બિગ ૧૫' એટલે કે ૧૫ મુખ્ય ભૌગોલિક લક્ષણોને મોઢે યાદ રાખ્યા છે, જેથી તેઓ અંતરિક્ષમાંથી ચંદ્રને જોતી વખતે તરત જ પોતાની દિશા નક્કી કરી શકે. તેમણે પૃથ્વી પર આઈસલેન્ડ અને કેનેડા જેવા દુર્ગમ વિસ્તારોમાં ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય અભિયાનો કરીને એવી પ્રેક્ટિસ કરી છે કે કેવી રીતે સૂર્યપ્રકાશના બદલાતા ખૂણા સાથે સપાટીના ટેક્સચર અને રંગોમાં પરિવર્તન આવે છે. પાયલટ વિક્ટર ગ્લોવરે પોતાની આંખોને 'જાદુઈ સાધન' ગણાવ્યું છે, જે ચંદ્રના એવા દ્રશ્યો કેદ કરશે જે કેમેરામાં ઘણીવાર અસ્પષ્ટ રહી જાય છે.

નાસાના નિષ્ણાતોને ખાસ કરીને ચંદ્રની સપાટી પર જોવા મળતા ભૂખરા અને કથ્થઈ રંગના વિવિધ શેડ્સમાં રસ છે, કારણ કે આ રંગો ચંદ્રના નિર્માણના ઇતિહાસ અને તેની રાસાયણિક રચના વિશે ઘણી મહત્વની વિગતો પૂરી પાડે છે. જોકે ભૂતકાળમાં અનેક પ્રોબ્સ દ્વારા ઉચ્ચ રિઝોલ્યુશનવાળી તસવીરો લેવામાં આવી છે, પરંતુ બે પેઢીઓ પછી કોઈ માનવી જીવંત રીતે જે દ્રશ્યોનું વર્ણન કરશે, તે સાંભળવા માટે આખું વિશ્વ આતુર છે. આર્ટેમિસ-૨ મિશનનું જીવંત પ્રસારણ કરવામાં આવશે, જેમાં અવકાશયાત્રીઓના અનુભવો અને તેમના વર્ણનો પૃથ્વીવાસીઓને ચંદ્રની એક નવી જ દુનિયાનો અહેસાસ કરાવશે. આ મિશન સાબિત કરશે કે વિજ્ઞાન ગમે તેટલું આગળ વધે, પણ કુદરતી અવલોકન શક્તિનું સ્થાન કોઈ મશીન લઈ શકતું નથી.