નવી દિલ્હી :ભારતમાં સોનાની ચમક હવે ફક્ત ઘરેણાં સુધી મર્યાદિત નથી રહી; તેની હવે દેશના અર્થતંત્ર પર નોંધપાત્ર અસર પડી રહી છે. તાજેતરના ડેટા અનુસાર, એપ્રિલ 2025 અને ફેબ્રુઆરી 2026 વચ્ચે દેશમાં સોનાની આયાત આશરે 29% વધીને $69 બિલિયન થઈ ગઈ છે.

આ વધારો ત્યારે થયો જ્યારે સોનાના ભાવ રેકોર્ડ સ્તરની નજીક રહ્યા, જે સ્પષ્ટપણે મજબૂત માંગ દર્શાવે છે. ભારત ચીન પછી સોનાનો વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો ગ્રાહક છે. લગ્ન અને રોકાણ બંને માટે અહીં સોનાની સતત માંગ છે. 

   વધતી જતી આયાતની સીધી અસર દેશની વેપાર ખાધ પર પડી છે, જે વધીને $310 બિલિયનથી વધુ થઈ ગઈ છે. વેપાર ખાધનો અર્થ એ છે કે આપણે નિકાસ કરતા વધુ આયાત કરી રહ્યા છીએ. સોનાનો હિસ્સો હવે કુલ આયાતના 5% થી વધુ છે, જે એક નોંધપાત્ર આંકડો છે. નોંધપાત્ર રીતે, ભારતની સોનાની આયાત મુખ્યત્વે સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડથી આવે છે, જે લગભગ 40% છે. સંયુક્ત આરબ અમીરાત અને દક્ષિણ આફ્રિકા પણ મુખ્ય સપ્લાયર છે.

સોનાના ભાવમાં વધારો હોવા છતાં સોનાની આયાતમાં વધારો ભારતીય બજારમાં સોનાની મજબૂત માંગ દર્શાવે છે. દિલ્હી જેવા મોટા શહેરોમાં, સોનાના ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ₹૧.૫ લાખની આસપાસ પહોંચી ગયા છે, છતાં લોકો હજુ પણ રોકાણ અને ઘરેણાં માટે ખરીદી રહ્યા છે. જો કે, આની નકારાત્મક અસર પણ પડે છે: દેશની ચાલુ ખાતાની ખાધ (CAD) વધી શકે છે. જ્યારે કોઈ દેશ વધુ વિદેશી ચલણ ખર્ચ કરે છે (જેમ કે મોંઘા સોના અને તેલની આયાત પર) ત્યારે CAD વધે છે.

માત્ર સોનાની જ નહીં, ચાંદીની આયાત પણ ઝડપથી વધી છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ઓટો અને ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્રોમાં ચાંદીનો ઉપયોગ થાય છે, તેથી તેની આયાત ૧૪૦% થી વધુ વધીને $૧૧ અબજથી વધુ થઈ ગઈ છે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ઔદ્યોગિક માંગ પણ ઝડપથી વધી રહી છે

આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, સરકારે તાજેતરમાં વિદેશી વિનિમય દબાણ ઘટાડવા અને સંતુલિત સ્થાનિક બજાર જાળવવા માટે સોના, ચાંદી અને પ્લેટિનમની આયાત પર પ્રતિબંધો લાદ્યા છે. વધતી જતી સોનાની આયાત મજબૂત આર્થિક પ્રવૃત્તિ અને માંગને પ્રતિબિંબિત કરે છે, તે દેશના વેપાર સંતુલન માટે પણ પડકાર ઉભો કરે છે.