બેઇજિંગ, તા.7: જ્યારે આખી દુનિયા યુદ્ધ, મોંઘવારી અને રાજકીય ઉથલપાથલમાં વ્યસ્ત છે, ત્યારે ચીન પડદા પાછળ એક એવી રમત રમી રહ્યું છે જે આવનારા દાયકાઓમાં વૈશ્વિક અર્થતંત્રનો ચહેરો બદલી શકે છે. ચીનની મધ્યસ્થ બેંક, 'પીપલ્સ બેંક ઓફ ચાઇના' (PBOC), કોઈપણ જાતનો શોરબકોર કર્યા વિના સતત 17મા મહિને સોનાની ખરીદી ચાલુ રાખી છે. માર્ચના અંત સુધીમાં ચીનનો કુલ સોનાનો ભંડાર વધીને 74.38 મિલિયન (7.43 કરોડ) ટ્રોય ઔંસ પર પહોંચી ગયો છે.
શાંતિથી ચાલતી લાંબી રમત
ચીનની આ વ્યૂહરચના કોઈ ઉતાવળમાં નથી, પરંતુ અત્યંત ચોકસાઈભરી છે. ફેબ્રુઆરીમાં આ ભંડાર 74.22 મિલિયન ટ્રોય ઔંસ હતો, જેમાં માર્ચમાં ફરી વધારો કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, એક ચોંકાવનારો વળાંક એ છે કે સોનાનો જથ્થો વધવા છતાં તેના ભંડારનું કુલ મૂલ્ય ઘટ્યું છે. ફેબ્રુઆરીમાં ચીનના સોનાના અનામતનું મૂલ્ય $387.59 બિલિયન હતું, જે માર્ચમાં ઘટીને $342.76 બિલિયન થયું છે. પરંતુ ચીન માટે આ નુકસાન નથી, કારણ કે તેનું લક્ષ્ય ભાવ વધઘટ નહીં પણ 'પાવર' છે.
ડોલર પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો 'માસ્ટર પ્લાન'
ચીન આટલું સોનું કેમ એકઠું કરી રહ્યું છે? તેનો જવાબ છુપાયેલો છે વૈશ્વિક રાજનીતિમાં.
•    ડોલરથી અંતર: ચીન ઈચ્છે છે કે તેનો વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર માત્ર અમેરિકન ડોલર પર નિર્ભર ન રહે. અમેરિકાની આર્થિક નીતિઓ કે પ્રતિબંધો સામે પોતાને સુરક્ષિત રાખવા માટે સોનું સૌથી ઉત્તમ હથિયાર છે.
•    ભૂ-રાજકીય તણાવ: પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધ અને અમેરિકા સાથેના વ્યાપારિક સંઘર્ષને જોતા, ચીન ભવિષ્યના કોઈપણ આંચકા સામે પોતાની આર્થિક 'સેફ્ટી નેટ' તૈયાર કરી રહ્યું છે.
•    ચલણની મજબૂતી: સોનાનો મોટો ભંડાર ચીની ચલણ 'યુઆન' ને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વધુ સ્વીકાર્ય અને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરી શકે છે.
બજાર પર અસર
જ્યારે ચીન જેવો વિશાળ દેશ સતત સોનું ખરીદે છે, ત્યારે તે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાની માંગને મજબૂત રાખે છે. ભલે ટૂંકા ગાળામાં ભાવમાં વધઘટ જોવા મળે, પણ ચીનની આ 'બાયિંગ સ્પ્રી' (ખરીદીની લહેર) સોનાના ભાવને લાંબા ગાળે ટેકો આપશે.
ચીનનું ધ્યાન આજની કિંમત પર નહીં, પણ આગામી 5 થી 10 વર્ષ પછીની વૈશ્વિક સ્થિતિ પર છે. જ્યારે દુનિયા આર્થિક અસ્થિરતાનો સામનો કરશે, ત્યારે આ પીળી ધાતુ ચીનને વિશ્વની સૌથી મોટી આર્થિક સત્તા બનાવવામાં મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે. ટૂંકમાં, આ માત્ર સોનું ખરીદવાની વાત નથી, પણ ભવિષ્યના 'વર્લ્ડ ઓર્ડર' પર પ્રભુત્વ જમાવવાની ચીનની શાંત તૈયારી છે.