ન્યૂ યોર્ક, તા.7: વિશ્વની પ્રતિષ્ઠિત હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીએ ધાર્મિક શિક્ષણ અને નેતૃત્વના ક્ષેત્રમાં એક સીમાચિહ્નરૂપ કદમ ઉઠાવ્યું છે. હાર્વર્ડ ડિવિનિટી સ્કૂલ (HDS) હવે 'હિન્દુ મંત્રાલય પહેલ' (Hindu Ministry Initiative) અને 'મુસ્લિમ મંત્રાલય પહેલ' વિકસાવી રહી છે. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય હેતુ હિન્દુ અને મુસ્લિમ સમુદાયના એવા લોકોને તૈયાર કરવાનો છે જેઓ પોતાના ધાર્મિક સંગઠનો અને સમાજમાં કુશળ નેતૃત્વ પૂરું પાડી શકે.
ખ્રિસ્તી મોડેલથી અલગ પોતાની ઓળખ
HDS ના ડીન માર્લા એફ. ફ્રેડરિકે હોંગકોંગની મુલાકાત દરમિયાન આ મોટી જાહેરાત કરી હતી. તેમણે સ્વીકાર્યું હતું કે અત્યાર સુધી એક મોટી ખામી એ હતી કે જે લોકો મસ્જિદ કે અન્ય બિન-ખ્રિસ્તી ધાર્મિક સ્થળોએ સેવા આપવા માંગતા હતા, તેમણે પણ ખ્રિસ્તી મંત્રાલયની પદ્ધતિઓ મુજબ તાલીમ લેવી પડતી હતી. આ નવી પહેલથી હવે હિન્દુ અને મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીઓ પોતાની પરંપરાઓ અને વિધિઓ મુજબ સીધી અને સચોટ તાલીમ મેળવી શકશે.
બૌદ્ધ મોડેલની સફળતા બાદ નવો અધ્યાય
હાર્વર્ડમાં વર્ષ 2012 થી 'બૌદ્ધ મંત્રાલય પહેલ' કાર્યરત છે, જે અત્યંત સફળ રહી છે. હવે તે જ મોડેલ પર હિન્દુ અને ઇસ્લામિક પરંપરાઓના આધ્યાત્મિક જીવન અને નેતૃત્વને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે. 2024 ના પાનખરથી શરૂ થયેલી વ્યૂહાત્મક યોજનામાં 200 થી વધુ ફેકલ્ટી સભ્યો અને વિદ્યાર્થીઓના ઇનપુટ બાદ આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
બહુલવાદ અને આધુનિક જરૂરિયાત
આ પહેલ અંગે વિદ્યાર્થીઓમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. માસ્ટર ઓફ ડિવિનિટીના વિદ્યાર્થીઓના મતે, હાર્વર્ડ એક બહુલવાદી (Pluralistic) સંસ્થા હોવા છતાં અત્યાર સુધી હિન્દુ કે મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીઓ માટે પૂરતા સંસાધનો નહોતા. હવે જ્યારે દુનિયા વધુને વધુ બહુધાર્મિક બની રહી છે, ત્યારે આ પહેલ વિદ્યાર્થીઓને એકબીજાના ધર્મ વિશે શીખવા અને સમજવા માટે પ્રોત્સાહિત કરશે.
હાર્વર્ડનો આ નિર્ણય માત્ર શૈક્ષણિક નથી, પરંતુ તે વિશ્વભરમાં ધાર્મિક સંવાદ અને સહિષ્ણુતા વધારવા માટેનું એક મજબૂત માધ્યમ સાબિત થશે. આગામી સમયમાં આ પહેલ હેઠળ હિન્દુ અને મુસ્લિમ ધાર્મિક નેતાઓ વૈશ્વિક મંચ પર હાર્વર્ડની મહોર સાથે પોતાની પરંપરાઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા જોવા મળશે. વધુ વિગતો અને અપડેટ્સ માટે ન્યૂ ઈન્ડિયા એબ્રોડ સાથે જોડાયેલા રહો.