નવી દિલ્હી : ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતમાં મંગળવારે સબરીમાલા મંદિર પ્રવેશ અને મહિલાઓના અધિકારોને લઈને એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી હતી. આ દરમિયાન જસ્ટિસ બી.વી. નાગરત્નાએ એક એવી ટિપ્પણી કરી છે જે દેશમાં સ્ત્રી સમાનતા અને ધાર્મિક રૂઢિચુસ્તતા વચ્ચેની ચર્ચાને ફરી વેગ આપશે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે, "એક મહિલા તરીકે બોલતા, દર મહિને ત્રણ દિવસ માટે કોઈ અસ્પૃશ્યતા ન હોઈ શકે, અને પછી ચોથા દિવસે તે અચાનક દૂર થઈ જાય તેવું ન બને."
કલમ 17 અને અસ્પૃશ્યતાનો વિવાદ
સુનાવણી દરમિયાન કેન્દ્ર સરકાર વતી સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ દલીલ કરી હતી કે સબરીમાલા મંદિરમાં 10 થી 50 વર્ષની મહિલાઓના પ્રવેશ પરનો પ્રતિબંધ એ 'અસ્પૃશ્યતા' (કલમ 17) સમાન નથી. તેમણે કહ્યું કે આ પ્રતિબંધ માત્ર એક ચોક્કસ વય જૂથ માટે છે અને તે માસિક ધર્મ સાથે સીધો જોડાયેલો નથી. જોકે, જસ્ટિસ નાગરત્નાએ આ દલીલ સામે પોતાનો મજબૂત મત રજૂ કરતા મહિલાઓની ગરિમાનો પક્ષ લીધો હતો.
પિતૃસત્તા વિરુદ્ધ બંધારણીય ગૌરવ
આ કેસમાં અગાઉ જસ્ટિસ ડી.વાય. ચંદ્રચુડે પણ અવલોકન કર્યું હતું કે માસિક ધર્મના આધારે મહિલાઓને મંદિરમાં પ્રવેશતા અટકાવવી એ તેમને 'ગૌણ' સ્થિતિમાં મૂકવા જેવું છે. તે પિતૃસત્તાક માનસિકતાને મજબૂત બનાવે છે અને મહિલાઓના આત્મસન્માનને ઠેસ પહોંચાડે છે. બીજી તરફ, તુષાર મહેતાએ એવી રજૂઆત કરી હતી કે ભારત પશ્ચિમી દેશોની સમજ મુજબ પિતૃસત્તાક કે લિંગ રૂઢિચુસ્ત નથી અને આ એક વિશિષ્ટ (Sui generis) કેસ છે.
9 ન્યાયાધીશોની મોટી બેન્ચ કરશે નિર્ણય
હાલમાં મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની 9 ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેન્ચ આ મામલે ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરી રહી છે. આ બેન્ચ માત્ર સબરીમાલા જ નહીં, પરંતુ વિવિધ ધર્મોમાં મહિલાઓ સાથે થતા ભેદભાવ અને ધાર્મિક સ્વતંત્રતાની હદ કેટલી હોઈ શકે, તે અંગે ઐતિહાસિક ચુકાદો આપશે. આ બેન્ચમાં જસ્ટિસ નાગરત્ના સહિત દેશના અનેક દિગ્ગજ કાયદાવિદોનો સમાવેશ થાય છે.
આ સુનાવણી પર આખા દેશની નજર છે, કારણ કે તેનો ચુકાદો ભારતમાં ધર્મ અને વ્યક્તિગત અધિકારો વચ્ચેના સંતુલનને નવી દિશા આપશે. વધુ વિગતો માટે જોડાયેલા રહો.