નવી દિલ્હી: ટેલિવિઝન ન્યૂઝની દુનિયામાં કઈ ચેનલ સૌથી વધુ જોવાય છે અને કોણ 'નંબર વન'ની ખુરશી પર બિરાજમાન છે, તે જાણવા માટે હજુ વધુ રાહ જોવી પડશે. માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયે ટીવી ન્યૂઝ ચેનલોના ટીઆરપી (TRP - Television Rating Point) ડેટા જાહેર કરવા પર વધુ 4 અઠવાડિયા માટે રોક લગાવી દીધી છે. આ નિર્ણયને પગલે ન્યૂઝ ઈન્ડસ્ટ્રીમાં ભારે ચર્ચાઓ જાગી છે, કારણ કે રેટિંગ્સના આધારે જ ચેનલોને કરોડો રૂપિયાની જાહેરાતો મળતી હોય છે.
શું છે વિવાદ અને કેમ લેવાયો નિર્ણય?
છેલ્લા કેટલાક સમયથી ટીઆરપી રેટિંગમાં ગેરરીતિ અને ડેટા સાથે ચેડાં થવાના ગંભીર આક્ષેપો થઈ રહ્યા હતા. આ સિસ્ટમમાં પારદર્શિતા લાવવા અને ટેકનિકલ ખામીઓ દૂર કરવા માટે સરકાર સતત પ્રયત્નશીલ છે. મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે રેટિંગ એજન્સી BARC (Broadcast Audience Research Council) દ્વારા જે ડેટા તૈયાર કરવામાં આવે છે, તેની ચોકસાઈ ચકાસવા અને નવી માર્ગદર્શિકાના અમલીકરણ માટે આ સમયગાળો વધારવામાં આવ્યો છે.
ચેનલોના બિઝનેસ પર કેવી પડશે અસર?
ન્યૂઝ ચેનલો માટે ટીઆરપી એ તેમનો 'રિપોર્ટ કાર્ડ' છે. જો રેટિંગ્સ જાહેર ન થાય, તો જાહેરાતકર્તાઓ (Advertisers) મૂંઝવણમાં મુકાય છે કે કઈ ચેનલ પર રોકાણ કરવું. 4 અઠવાડિયા સુધી ડેટા રોકી દેવાતા ચેનલોની આવક અને માર્કેટિંગ વ્યૂહરચના પર સીધી અસર પડી શકે છે. ખાસ કરીને જે ચેનલો પોતાને 'નંબર વન' હોવાનો દાવો કરે છે, તેમના માટે આ ગાળો કસોટી સમાન સાબિત થશે.
દર્શકો અને નિષ્ણાતોનો મત
મીડિયા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે રેટિંગ્સમાં પારદર્શિતા હોવી અત્યંત અનિવાર્ય છે. જો સિસ્ટમમાં ખામી હશે, તો ખોટા આંકડા રજૂ કરીને દર્શકોને ગેરમાર્ગે દોરવામાં આવશે. સરકારના આ કડક વલણને કારણે ભવિષ્યમાં દર્શકોને વધુ સચોટ અને વિશ્વાસપાત્ર ડેટા મળવાની આશા છે.
હવે જોવાનું એ રહેશે કે 4 અઠવાડિયા બાદ જ્યારે નવો ડેટા સામે આવશે, ત્યારે ન્યૂઝની દુનિયાના સમીકરણો કેટલા બદલાય છે. ત્યાં સુધી ચેનલોએ માત્ર પોતાની સામગ્રી (Content) ના જોરે જ દર્શકોને આકર્ષવા પડશે.