હ્યુસ્ટન: નાસાના આર્ટેમિસ II મિશને માનવજાતના અવકાશ સંશોધનમાં એક નવો સુવર્ણ અધ્યાય લખ્યો છે. સોમવારે, ઓરિઅન (Orion) અવકાશયાનમાં સવાર ચાર અવકાશયાત્રીઓએ પૃથ્વીથી 2,52,756 માઈલ દૂર મુસાફરી કરીને ઈતિહાસ રચ્યો છે. આ સાથે જ 1970માં એપોલો 13 મિશન દ્વારા સ્થાપિત 2,48,655 માઈલનો સૌથી વધુ અંતરનો રેકોર્ડ હવે ભૂતકાળ બની ગયો છે.
તણાવપૂર્ણ 40 મિનિટ અને ફરી સંપર્ક
જ્યારે ઓરિઅન કેપ્સ્યુલ ચંદ્રની પાછળના ભાગમાં (Far Side) ગઈ, ત્યારે પૃથ્વી સાથેનો રેડિયો સંપર્ક તૂટી ગયો હતો. આ 40 મિનિટનો 'બ્લેકઆઉટ' સમય મિશનનો સૌથી નાટકીય તબક્કો હતો, કારણ કે અવકાશયાત્રીઓ સંપૂર્ણપણે ઓનબોર્ડ સિસ્ટમ પર નિર્ભર હતા. સંપર્ક પુનઃસ્થાપિત થતા જ મિશન કંટ્રોલે કહ્યું, "અમે તમને સ્પષ્ટ સાંભળી શકીએ છીએ."
ચંદ્રનો અદભૂત નજારો: સ્નોમેન અને સ્ક્વિગલ્સ
અવકાશયાત્રી વિક્ટર ગ્લોવર અને ક્રિસ્ટીના કોચે ચંદ્રની સપાટીના અદભૂત વર્ણનો આપ્યા હતા. તેમણે જણાવ્યું કે:
•    ચંદ્રના ઉત્તર ભાગમાં બે ખાડા એવા દેખાય છે જાણે કોઈ 'બરફનો માણસ' (Snowman) બેઠો હોય.
•    સપાટી પર અજીબ ભૌમિતિક પેટર્ન અને 'સ્ક્વિગલ્સ' (વળાંકવાળી રચનાઓ) જોવા મળી હતી.
•    ક્રિસ્ટીના કોચે ચંદ્રના નવા બનેલા ખાડાઓની સરખામણી લેમ્પશેડમાં રહેલા નાના છિદ્રો સાથે કરી હતી, જેમાંથી પ્રકાશ બહાર આવતો હોય તેવું લાગતું હતું.
ભાવનાત્મક ક્ષણ: સ્વર્ગસ્થ પત્નીના નામે ખાડો
મિશન દરમિયાન એક અત્યંત ભાવનાત્મક ક્ષણ ત્યારે આવી જ્યારે કેનેડિયન અવકાશયાત્રી જેરેમી હેન્સને ચંદ્ર પરના બે અનામી ખાડાઓના નામ સૂચવ્યા. એકનું નામ કેપ્સ્યુલના નામ પરથી 'ઈન્ટિગ્રિટી' રાખવામાં આવ્યું, જ્યારે બીજા તેજસ્વી ખાડાનું નામ કમાન્ડર રીડ વાઈઝમેનની સ્વર્ગસ્થ પત્નીના નામ પરથી 'કેરોલ' રાખવાનું સૂચન કર્યું. આ સાંભળીને વાઈઝમેન અને કોચની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા હતા.
પૃથ્વી પર પાછા ફરવાની શરૂઆત
હવે ઓરિઅન કેપ્સ્યુલ પોતાની પરત મુસાફરી શરૂ કરી રહ્યું છે. મિશન કંટ્રોલે પ્રતીકાત્મક રીતે તેમના 'મિશન પેચ' ઉલટાવી દીધા છે, જે દર્શાવે છે કે હવે ચંદ્ર પાછળ છે અને પૃથ્વી સામે છે. જો બધું યોજના મુજબ ચાલશે, તો શુક્રવારે આ ચારેય હીરો પેસિફિક મહાસાગરમાં સુરક્ષિત રીતે 'સ્પ્લેશડાઉન' (ઉતરાણ) કરશે.
આ મિશન માત્ર એક રેકોર્ડ નથી, પરંતુ ભવિષ્યમાં મંગળ ગ્રહ સુધી પહોંચવા માટેનું ભારત અને સમગ્ર માનવજાત માટેનું એક મહત્વનું ડગલું છે. વિજ્ઞાન અને અંતરિક્ષની વધુ રોમાંચક વિગતો માટે જોડાયેલા રહો.