નવી દિલ્‍હી તા.૮: અમેરિકા અને ઈરાન બે અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામ માટે સંમત થયા પછી વૈશ્વિક તેલ બજારમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્‍યો છે. આ કરારથી હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટ ફરીથી ખોલવાની અપેક્ષા છે, જેનાથી પુરવઠામાં વિક્ષેપ ઓછો થવાની આશા જાગી છે. આ અપેક્ષાને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ઝડપથી ઘટીને ડોલર ૧૦૦ પ્રતિ બેરલથી નીચે આવી ગયા છે

બ્‍લૂમબર્ગના મતે, તેલના ભાવમાં અત્‍યંત તીવ્ર ઘટાડો થયો છે. બ્રેન્‍ટ ક્રૂડ લગભગ ૧૬% ઘટીને ડોલર ૯૨ પ્રતિ બેરલથી નીચે આવી ગયું, જ્‍યારે વેસ્‍ટ ટેક્‍સાસ ઇન્‍ટરમીડિયેટ (WTI) એ છ વર્ષમાં તેનો સૌથી મોટો ઘટાડો નોંધાવ્‍યો, જે લગભગ ડોલર ૯૫ પર પહોંચ્‍યો. ટ્રમ્‍પે જણાવ્‍યું હતું કે યુદ્ધવિરામ સંપૂર્ણપણે તેના પર નિર્ભર રહેશે કે ઈરાન હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટને સંપૂર્ણપણે ફરીથી ખોલે છે કે નહીં.

ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્‍બાસ અરાકચીના જણાવ્‍યા અનુસાર, પાકિસ્‍તાન દ્વારા રજૂ કરાયેલ યુદ્ધવિરામ યોજનાનો સ્‍વીકાર કરવામાં આવ્‍યો છે. આગામી બે અઠવાડિયા માટે સુરક્ષિત દરિયાઈ માર્ગ સુનિﾍતિ કરવામાં આવશે. દરમિયાન, વ્‍હાઇટ હાઉસના અધિકારીઓના જણાવ્‍યા અનુસાર, ઇઝરાયલે પણ આ દરખાસ્‍ત સાથે સંમતિ આપી છે, જેનાથી વૈશ્વિક બજારોને રાહત મળશે.

હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી મહત્‍વપૂર્ણ તેલ માર્ગોમાંનો એક છે, જે લગભગ ૨૦% વૈશ્વિક તેલ અને LNG વહન કરે છે. બંધ થવાથી ઉર્જા બજારમાં નોંધપાત્ર ઉથલપાથલ સર્જાઈ હતી. જો કે, કિમતોમાં ઘટાડો થયો હોવા છતાં, ફેબ્રુઆરીથી WTI લગભગ ૫૦% ઉપર છે, જે દર્શાવે છે કે કટોકટી સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થઈ નથી.

વેસ્‍ટપેક બેંકિંગ કોર્પના કોમોડિટી નિષ્‍ણાત રોબર્ટ રેનીના મતે, તેલ પુરવઠો તાત્‍કાલિક સામાન્‍ય થશે નહીં. બંધ કુવાઓ ફરીથી શરૂ કરવામાં, જહાજો તૈનાત કરવામાં અને સ્‍ટોક ફરી ભરવામાં મહિનાઓ લાગી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે કિમતોમાં ઘટાડો થવા છતાં બજારમાં અસ્‍થિરતા ચાલુ રહી શકે છે.

તણાવ વચ્‍ચે ટ્રમ્‍પના કડક નિવેદનોઃ  યુદ્ધવિરામ પહેલા વાતાવરણ અત્‍યંત તંગ હતું. ટ્રમ્‍પે આક્રમક નિવેદનો આપ્‍યા, જેમાં ઈરાનને કડક ચેતવણી આપવામાં આવી. યુએસ દળોએ ઈરાનના ખાર્ગ ટાપુ પર પણ કાર્યવાહી કરી, જોકે ઉર્જા માળખાને સીધું નિશાન બનાવવામાં આવ્‍યું ન હતું.

રાહત, પરંતુ જોખમો હજુ સુધી દૂર થયા નથીઃ તેલના ભાવમાં ઘટાડો બજાર માટે ચોક્કસપણે રાહત છે, પરંતુ ભૂ-રાજકીય જોખમો હજુ પણ છે. યુદ્ધવિરામ કામચલાઉ છે, અને ભવિષ્‍યની ઘટનાઓ હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટની પરિસ્‍થિતિ પર આધારિત રહેશે.