નવી દિલ્હી, તા. 8: ભારતીય વિદ્યાર્થીઓમાં વિદેશ જઈને ભણવાનો ઉત્સાહ તો અકબંધ છે, પરંતુ હવે તેમના મનપસંદ સ્થળો બદલાઈ રહ્યા છે. અત્યાર સુધી અમેરિકા (US), યુકે (UK), કેનેડા અને ઓસ્ટ્રેલિયા – જેને 'બિગ ફોર' માનવામાં આવતા હતા, ત્યાં હવે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓનો વિશ્વાસ ડગમગી રહ્યો છે. કડક બનતા વિઝા નિયમો, મોંઘી ફી અને નોકરીની અનિશ્ચિતતાને કારણે હવે વિદ્યાર્થીઓ ન્યુઝીલેન્ડ, આયર્લેન્ડ અને જર્મની જેવા વિકલ્પો તરફ વળ્યા છે.
કેનેડાના આકર્ષણમાં 80% સુધીનો મોટો ઘટાડો
એક સમયે ભારતીયો માટે પ્રથમ પસંદગી ગણાતા કેનેડામાં હવે સ્થિતિ સાવ ઉલટી છે. ઇમિગ્રેશનના કડક ધોરણો અને સીમિત બેઠકોને કારણે કેનેડા માટેની પૂછપરછમાં 70 થી 80 ટકાનો ધરખમ ઘટાડો નોંધાયો છે. તેવી જ રીતે, બ્રિટન (UK) માં અભ્યાસ પછી કામ કરવાના ટૂંકા ગાળા અને ઉચ્ચ પગાર મર્યાદા જેવા પડકારોને કારણે વાલીઓ અને વિદ્યાર્થીઓ હવે ત્યાં જવાનું ટાળી રહ્યા છે. અમેરિકામાં માંગ છે, પરંતુ મોંઘું શિક્ષણ હોવાથી વિદ્યાર્થીઓ હવે 'રાહ જુઓ અને જુઓ'ની નીતિ અપનાવી રહ્યા છે.
આયર્લેન્ડ અને ન્યુઝીલેન્ડનો ઉદય
'બિગ ફોર' ના મજબૂત વિકલ્પ તરીકે આયર્લેન્ડ ઉભરી આવ્યું છે. ડબલિન અને કોર્ક જેવા શહેરોમાં ગૂગલ અને ફેસબુક જેવી જાયન્ટ કંપનીઓના હેડક્વાર્ટર હોવાથી ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને ત્યાં નોકરીની સારી તકો દેખાઈ રહી છે. બીજી તરફ, ન્યુઝીલેન્ડ સરકારે વ્યાવસાયિક અભ્યાસક્રમો માટે 6 મહિનાની પોસ્ટ-સ્ટડી વર્ક વિન્ડો આપવાની જાહેરાત કરતા ત્યાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા 5,000 થી વધીને 11,000 સુધી પહોંચી ગઈ છે.
યુરોપમાં શિક્ષણ સસ્તું અને નોકરીઓ વધુ
જર્મની, ફ્રાન્સ, સ્પેન અને ઇટાલી જેવા દેશોમાં પણ હવે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓનો ધસારો જોવા મળી રહ્યો છે. તેનું મુખ્ય કારણ ત્યાંનો ઓછો ટ્યુશન ખર્ચ અને હેલ્થકેર તેમજ આઇટી ક્ષેત્રે રહેલી કામદારોની ભારે અછત છે. આ દેશો કુશળ વિદ્યાર્થીઓને આકર્ષવા માટે વધુ લવચીક નીતિઓ અપનાવી રહ્યા છે.
તજજ્ઞોના મતે, હવે વિદ્યાર્થીઓ આંધળું અનુકરણ કરવાને બદલે જોખમની ગણતરી કરીને નિર્ણય લઈ રહ્યા છે. મધ્ય-પૂર્વમાં વધતા તણાવને કારણે દુબઈ જેવા સ્થળોની લોકપ્રિયતા પણ ઘટી છે. ટૂંકમાં, ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ હવે માત્ર ડિગ્રી મેળવવા માટે જ નહીં, પણ જ્યાં રોકાણ સામે વળતર (ROI) અને સુરક્ષિત ભવિષ્ય મળે તેવા દેશોની પસંદગી કરી રહ્યા છે.