નવી દિલ્હી:  સબરીમાલા કેસની ત્રીજા દિવસની સુનાવણીમાં સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ દલીલ કરી હતી કે ધાર્મિક પરંપરાઓ માત્ર પુરુષ-કેન્દ્રિત નથી હોતી. તેમણે કેરળના કોટ્ટનકુલંગરા જેવા મંદિરોનો ઉલ્લેખ કર્યો જ્યાં પુરુષો 'ચામયવિલક્કુ' ઉત્સવ માટે સ્ત્રીઓના પોશાક અને મેકઅપ સજીને પૂજા કરે છે. આ દલીલ દ્વારા કોર્ટને એ સમજાવવાનો પ્રયાસ કરાયો હતો કે ધાર્મિક રિવાજો ચોક્કસ માન્યતાઓ પર આધારિત હોય છે, જેને માત્ર લિંગભેદના ચશ્માથી જોવું યોગ્ય નથી.

સુનાવણી દરમિયાન વરિષ્ઠ વકીલ વૈદ્યનાથને સબરીમાલાની સર્વધર્મ સમભાવની પરંપરા પર ભાર મૂકતા જણાવ્યું કે આ મંદિરમાં ખ્રિસ્તી કે મુસ્લિમ હોવું બાધ નથી, પરંતુ 41 દિવસના કઠિન 'વ્રત'નું પાલન અનિવાર્ય છે. સુપ્રીમ કોર્ટની નવ જજોની બેન્ચે નોંધ્યું કે ભારતના અનેક ધાર્મિક સ્થળોએ ચોક્કસ 'ડ્રેસ કોડ'નું પાલન થાય છે, જેમ કે ગુરુવાયુર મંદિરમાં પુરુષોએ શર્ટ ઉતારવો પડે છે અને ગુરુદ્વારાઓમાં માથું ઢાંકવું ફરજિયાત છે.

આ સમગ્ર કાનૂની જંગ હવે બંધારણની કલમ 25 (વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા) અને કલમ 26 (ધાર્મિક સંસ્થાના અધિકાર) વચ્ચેના સંતુલન પર આવીને અટક્યો છે. જસ્ટિસ બાગચીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે કલમ 26(b) મુજબ ધાર્મિક બાબતોના સંચાલનનો અધિકાર રિવાજો અને વિધિઓ સાથે જોડાયેલો છે. આ સુનાવણીના અંતે જે નિર્ણય આવશે તે માત્ર સબરીમાલા જ નહીં, પણ ભારતભરના હજારો વર્ષો જૂના ધાર્મિક શિષ્ટાચાર અને રિવાજોની કાનૂની માન્યતા નક્કી કરશે.\