તેહરાન:  પશ્ચિમ એશિયામાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક આવ્યો છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન વચ્ચે થયેલા યુદ્ધવિરામ કરારને પગલે દુનિયાએ રાહતનો શ્વાસ લીધો હતો, પરંતુ આ શાંતિ અત્યારે કાચા તાંતણે બંધાયેલી હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. રશિયાની ન્યૂઝ એજન્સી TASS ના અહેવાલ મુજબ, આ કરાર હેઠળ ઈરાન હવે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માંથી દરરોજ ૧૫ થી વધુ જહાજોને પસાર થવા દેશે નહીં.

વૈશ્વિક તેલ બજાર પર મોટો ખતરો

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની એ વિશ્વના તેલ વેપાર માટેની સૌથી મહત્વની નળી છે. ફેબ્રુઆરીથી ઈરાને આ માર્ગ મોટાભાગે બંધ રાખ્યો હોવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા હતા. હવે મર્યાદિત સંખ્યામાં જહાજોને મંજૂરી આપવાના નિર્ણયથી સપ્લાય ચેઈન પર કેવી અસર પડશે, તેના પર આખા વિશ્વની નજર છે.

લેબનોનમાં વધતો મૃત્યુઆંક અને ઈઝરાયલનો પ્રહાર

એક તરફ યુદ્ધવિરામની વાતો ચાલી રહી છે, તો બીજી તરફ લેબનોનમાં હિંસા અટકવાનું નામ નથી લેતી. ઈઝરાયલી હુમલામાં અત્યાર સુધીમાં ૨૦૩ લોકોના મોત થયાના અહેવાલ છે. ઈઝરાયલી સૈન્યએ દાવો કર્યો છે કે તેમણે હિઝબુલ્લાહના વડા નઈમ કાસેમના ભત્રીજાને ઠાર કર્યો છે. આ ઉપરાંત, બેરૂતના દક્ષિણ ઉપનગરોમાં રહેતા લોકોને તાત્કાલિક સ્થળાંતર કરવાના આદેશ આપવામાં આવ્યા છે, જે મોટા લશ્કરી ઓપરેશનનો સંકેત આપે છે.

ચીન અને સ્પેનની ભૂમિકા

આ વિવાદમાં ચીનનું નામ પણ ઉછળ્યું હતું. એવા અહેવાલો હતા કે ચીની કંપનીઓએ ઈરાનને સેટેલાઇટ ઈમેજરી અને સેમિકન્ડક્ટર ચિપ્સ પૂરી પાડી છે. જોકે, ચીનના સંરક્ષણ મંત્રાલયે આ અહેવાલોને સખત શબ્દોમાં નકારી કાઢ્યા છે. બીજી તરફ, સ્પેને શાંતિ સ્થાપવાના પ્રયાસરૂપે તેહરાનમાં પોતાનું દૂતાવાસ ફરીથી ખોલવાનો નિર્ણય લીધો છે.

શાંતિ માટે લેબનોનનો સમાવેશ અનિવાર્ય

યુરોપિયન યુનિયન (EU) ના ટોચના રાજદ્વારી કાજા કલ્લાસે ભાર પૂર્વક જણાવ્યું છે કે જો સાચી શાંતિ જોઈતી હોય, તો આ યુદ્ધવિરામને લેબનોન સુધી લંબાવવો અનિવાર્ય છે. ઈરાનના નાયબ વિદેશ પ્રધાને પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પ્રદેશમાં કોઈપણ કાયમી શાંતિ કરારમાં લેબનોનનો સમાવેશ થવો જ જોઈએ.

પશ્ચિમ એશિયાની આ સ્થિતિ અત્યારે એવી છે કે એક નાની ભૂલ પણ ફરીથી મોટા યુદ્ધની જ્વાળા ભડકાવી શકે છે. ભારત સહિત વિશ્વના તમામ દેશો આ વિસ્તારમાં વહેલી તકે સ્થિરતા આવે તેની રાહ જોઈ રહ્યા છે.