નવી દિલ્હી: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના ૪૦ દિવસના ભીષણ સંઘર્ષનો અંત લાવવા માટે પાકિસ્તાન જે મધ્યસ્થીની ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે, તેને લઈને કોંગ્રેસના સાંસદ અને પૂર્વ રાજદ્વારી શશી થરૂરે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. થરૂરના મતે પાકિસ્તાન આ યુદ્ધમાં કોઈ વાસ્તવિક મધ્યસ્થી નથી, પરંતુ માત્ર એક રાજદ્વારી "અંજીરનું પાન" (Fig Leaf) છે, જેનો ઉપયોગ વોશિંગ્ટન પોતાની નબળાઈ છુપાવવા માટે કરી રહ્યું છે.

‘કટ અને પેસ્ટ’ રાજદ્વારી સંદેશ

પોતાની દલીલના સમર્થનમાં શશી થરૂરે પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શેહબાઝ શરીફની એક સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટનો હવાલો આપ્યો હતો. શરીફે યુદ્ધવિરામ અંગેની એક પોસ્ટમાં ભૂલથી "Draft - Message from PM on X" એવું શીર્ષક રહેવા દીધું હતું. થરૂરે કટાક્ષ કરતા કહ્યું કે, પાકિસ્તાની વડાપ્રધાન સીધેસીધો વોશિંગ્ટનથી મોકલેલો ડ્રાફ્ટ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની ભાષામાં જ 'કોપી-પેસ્ટ' કરી રહ્યા હતા. આ ઘટના સૂચવે છે કે વાસ્તવિક નિર્ણયો પડદા પાછળ અન્ય શક્તિઓ દ્વારા લેવાયા છે અને પાકિસ્તાન માત્ર એક ‘કવર’ પૂરું પાડી રહ્યું છે.

કેમ પાકિસ્તાનને જ પસંદ કરવામાં આવ્યું?

સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં દાયકાઓનો અનુભવ ધરાવતા થરૂરે નોંધ્યું કે, પાકિસ્તાન અત્યારે અમેરિકા અને ઈરાન બંને માટે અનુકૂળ છે. બંને દેશો એકબીજા સાથે સીધી વાત કરીને નીચા દેખાવા માંગતા નથી, તેથી પાકિસ્તાન જેવી ત્રીજી વ્યક્તિનો સહારો લઈને તેઓ એકબીજાની શરતો સ્વીકારી રહ્યા છે. આનાથી અમેરિકાને શરમજનક સ્થિતિમાંથી બચવામાં મદદ મળે છે.

ભારતની ભૂમિકા: ‘ઝીરો-સમ ગેમ’ નથી

પાકિસ્તાનની વધતી જતી ભૂમિકા પર ભારતે ચિંતા કરવી જોઈએ કે નહીં? તે પ્રશ્નના જવાબમાં થરૂરે ખૂબ જ પરિપક્વ વલણ અપનાવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું:

· પ્રાદેશિક જવાબદારી: જો પાકિસ્તાન કોઈ એવી ભૂમિકા ભજવી શકતું હોય જે બીજા નથી કરી શકતા, તો આપણે તેનો વિરોધ ન કરવો જોઈએ. શાંતિ જળવાય તે ભારત માટે હિતાવહ છે.

· ઉર્જા સુરક્ષા: આ યુદ્ધની સીધી અસર ભારતની અર્થવ્યવસ્થા અને તેલની સુરક્ષા પર પડી છે. આપણે માત્ર પ્રેક્ષક નથી, પણ વૈશ્વિક વ્યવસ્થાના મુખ્ય હિસ્સેદાર છીએ.

· સક્રિય ભૂમિકા: નવી દિલ્હીએ સંઘર્ષ પછીની વૈશ્વિક વ્યવસ્થાને આકાર આપવામાં વધુ સક્રિય થવું જોઈએ અને માત્ર પાકિસ્તાનના મધ્યસ્થી હોવાને કારણે પીછેહઠ ન કરવી જોઈએ.

હવે શું?

આવતીકાલે શુક્રવારે ઇસ્લામાબાદમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ઉચ્ચ સ્તરીય વાટાઘાટો શરૂ થવાની છે. આ બેઠક નક્કી કરશે કે આ યુદ્ધવિરામ કાયમી શાંતિમાં ફેરવાય છે કે પછી આ માત્ર સમય પસાર કરવાની કોઈ રાજદ્વારી ચાલ છે.