વોશિંગ્ટન | તા.૧૦: વિશ્વ બેંકના પ્રમુખ અજય બંગાએ વૈશ્વિક મંચ પર ભારતની આર્થિક સૂઝબૂઝ અને સહકારી મોડેલના મુક્તકંઠે વખાણ કર્યા છે. વોશિંગ્ટનમાં એટલાન્ટિક કાઉન્સિલમાં બોલતા તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, વિકાસ એ કોઈને આપવામાં આવતું દાન નથી, પરંતુ તે એક એવી મજબૂત વ્યૂહરચના હોવી જોઈએ જે લાખો લોકો માટે રોજગારીની તકો ઊભી કરે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો યુવાનોને રોજગાર નહીં મળે, તો સામાજિક અસ્થિરતા અને સ્થળાંતરનું દબાણ વિશ્વ માટે મોટો પડકાર બની જશે.
ભારતના ડેરી મોડેલનો આપ્યો દાખલો
પોતાના મૂળ ભારતીય હોવાનો ગર્વ વ્યક્ત કરતા બંગાએ કહ્યું, "હું ભારતમાં મોટો થયો છું અને મેં જોયું છે કે ટેકનોલોજી અને સંગઠન કેવી રીતે ગ્રામીણ જીવન બદલી શકે છે." તેમણે ભારતના ડેરી સહકારી ક્ષેત્ર (Co-operative Sector) નો ઉલ્લેખ કર્યો અને સમજાવ્યું કે કેવી રીતે નાના દૂધ ઉત્પાદકોએ એક થઈને બજાર અને કિંમતો પર પકડ મેળવી. આ મોડેલ અન્ય દેશોમાં પણ સ્કેલેબલ વૃદ્ધિ માટે ઉત્તમ ઉદાહરણ બની શકે છે.
રોજગાર સર્જન માટેનું 'થ્રી-પિલર' માળખું
અજય બંગાએ દુનિયા સામે રોજગાર વધારવા માટે ત્રણ મુખ્ય સ્તંભો રજૂ કર્યા:
1.    માળખાગત સુવિધાઓ: માત્ર રસ્તાઓ જ નહીં, પણ ઉર્જા, શિક્ષણ અને આરોગ્યમાં રોકાણ.
2.    વ્યવસાય-મૈત્રીપૂર્ણ શાસન: એવા સુધારાઓ જે નાના-મોટા તમામ ઉદ્યોગોને સરળતાથી કામ કરવાની અને વિસ્તરણ કરવાની તક આપે.
3.    નાણાકીય સહાય: રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે વીમા પદ્ધતિ અને મિશ્રિત મૂડી જેવા આધુનિક નાણાકીય સાધનોનો ઉપયોગ.
1.2 અબજ યુવાનો અને આશાનું ગૌરવ
વસ્તી વિષયક પડકાર વિશે વાત કરતા બંગાએ જણાવ્યું કે આગામી 15 વર્ષમાં 1.2 અબજ યુવાનો કાર્યકારી વયમાં પ્રવેશશે, પરંતુ તેમની સામે નોકરીઓની અછત છે. તેમણે ભાવુક સ્વરે કહ્યું, "નોકરી મેળવવાની તકમાંથી જ ગૌરવ અને આશા જન્મે છે. જો 80 કરોડ લોકો આશા વગર જીવશે, તો વિશ્વની શાંતિ જોખમાશે."
પરિણામલક્ષી અભિગમ
વિશ્વ બેંક હવે માત્ર કેટલું ધિરાણ આપ્યું (ઇનપુટ) તેના બદલે કેટલી નોકરીઓ સર્જાઈ (આઉટપુટ) તેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. બંગાએ કૃષિ, પ્રવાસન, પ્રાથમિક આરોગ્ય અને મેન્યુફેક્ચરિંગને રોજગાર માટેના પાંચ મુખ્ય ક્ષેત્રો ગણાવ્યા છે. તેમના મતે, દરેક દેશની પરિસ્થિતિ અલગ હોઈ શકે છે, પરંતુ વિકાસનું મૂળ માળખું તો રોજગાર અને પારદર્શિતા જ રહેવું જોઈએ.