ટોક્યો : શું તમે ક્યારેય એવી દુનિયાની કલ્પના કરી છે જ્યાં વીજળી ક્યારેય ગુલ ન થાય અને ઉર્જાનો સ્ત્રોત ક્યારેય ખૂટે જ નહીં? એલોન મસ્કના મંગળ પર વસવાટ કરવાના વિચાર વિશે તો આપણે સાંભળ્યું છે, પરંતુ જાપાન હવે તેનાથી પણ એક ડગલું આગળ વધીને ચંદ્રને એક વિશાળ 'પાવર બેંક'માં ફેરવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. જાપાનની શિમિઝુ કોર્પોરેશન દ્વારા પ્રસ્તાવિત "લ્યુનર સોલર રિંગ" (Lunar Solar Ring) પ્રોજેક્ટ વૈશ્વિક ઉર્જાની વ્યાખ્યા બદલી શકે તેમ છે.
શું છે આ 'લ્યુનર રિંગ' અને કેવી રીતે કામ કરશે?
આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ ચંદ્રના વિષુવવૃત્તીય પટ્ટા પર લગભગ 11,000 કિલોમીટર લાંબી અને સેંકડો કિલોમીટર પહોળી સૌર પેનલ્સની એક વિશાળ રિંગ બનાવવામાં આવશે. પૃથ્વી પર સૌર ઉર્જા મેળવવામાં વાદળો, વાતાવરણ અને રાતનો અવરોધ નડે છે, પરંતુ ચંદ્ર પર આવું કોઈ વાતાવરણ નથી. પરિણામે, આ સોલર પેનલ્સ પર 24 કલાક સતત અને તીવ્ર સૂર્યપ્રકાશ પડતો રહેશે, જે અખૂટ વીજળી પેદા કરશે.
અવકાશમાંથી પૃથ્વી પર વાયરલેસ વીજળીનો 'જાદુ'
સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે ચંદ્ર પર બનેલી વીજળી પૃથ્વી સુધી કેવી રીતે પહોંચશે? વૈજ્ઞાનિકો આ ઉર્જાને માઇક્રોવેવ્સ (Microwaves) અથવા લેસર બીમ (Laser Beams) માં રૂપાંતરિત કરશે. આ કિરણોને ચંદ્ર પરથી પૃથ્વી પર આવેલા સ્પેશિયલ રીસીવિંગ સ્ટેશનો પર મોકલવામાં આવશે, જ્યાં તેને ફરીથી વીજળીમાં રૂપાંતરિત કરીને ગ્રીડમાં સપ્લાય કરવામાં આવશે. આ પદ્ધતિથી અશ્મિભૂત ઇંધણ (કોલસો, તેલ) પરની નિર્ભરતા શૂન્ય થઈ જશે અને કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ધરખમ ઘટાડો થશે.
પડકારો અને ભવિષ્યની આશા
જોકે, આ કામ એટલું સરળ નથી. ચંદ્ર પર આટલું મોટું બાંધકામ કરવું, રોબોટિક્સનો ઉપયોગ અને અવકાશ પરિવહન પાછળ જંગી ખર્ચ અને ટેકનોલોજીની જરૂર પડશે. શિમિઝુ કોર્પોરેશને આ પ્રોજેક્ટને લાંબા ગાળાના મિશન તરીકે જોયો છે અને પ્રાથમિક અંદાજ મુજબ 2035 સુધીમાં આ દિશામાં મોટી સફળતા મળી શકે છે. જો આ પ્રોજેક્ટ સફળ રહ્યો, તો તે માનવ ઇતિહાસનું સૌથી મોટું બાંધકામ હશે જે પૃથ્વીને "અનંત ઉર્જા" ભેટમાં આપશે.
ટૂંકમાં: પૃથ્વી પરના સંસાધનો ખૂટી રહ્યા છે ત્યારે જાપાનની નજર હવે અવકાશના અખૂટ ખજાના પર છે. આ પ્રોજેક્ટ સાકાર થશે તો અંધકાર શબ્દ કદાચ ઇતિહાસ બની જશે!