શ્રીહરિકોટા:  ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંસ્થા  એ ફરી એકવાર પોતાની ટેકનોલોજી અને દ્રઢ ઈચ્છાશક્તિનો પરચો આપતા 'ગગનયાન' મિશન હેઠળ બીજો ઇન્ટિગ્રેટેડ એર ડ્રોપ ટેસ્ટ (IADT-02) અત્યંત સફળતાપૂર્વક પાર પાડ્યો છે. આંધ્રપ્રદેશના શ્રીહરિકોટા ખાતે આવેલા સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટર પર આ પરીક્ષણ હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું, જેનો મુખ્ય હેતુ જ્યારે ભારતીય અવકાશયાત્રીઓ અંતરિક્ષમાંથી પૃથ્વી પર પાછા ફરે, ત્યારે તેમનું કેપ્સ્યુલ (ક્રૂ મોડ્યુલ) સુરક્ષિત રીતે સમુદ્રમાં લેન્ડ થાય તેની ખાતરી કરવાનો હતો. આ મિશનમાં ભારતીય વાયુસેનાના શક્તિશાળી 'ચિનૂક' હેલિકોપ્ટરનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જેણે અંદાજે 5.7 ટન વજન ધરાવતા કૃત્રિમ ક્રૂ મોડ્યુલને આકાશમાં 3 કિલોમીટરની ઊંચાઈ પર લઈ જઈને મુક્ત કર્યું હતું. આ ટેસ્ટિંગે સાબિત કર્યું છે કે ગગનયાન મિશન માટેની ટેકનિકલ તૈયારીઓ હવે તેના અંતિમ તબક્કા તરફ વેગ પકડી રહી છે.

આ પ્રયોગની સૌથી રોમાંચક ક્ષણ પેરાશૂટના ક્રમબદ્ધ તૈનાતીની હતી. જેમ જ હેલિકોપ્ટરમાંથી મોડ્યુલ છોડવામાં આવ્યું, તેમ તરત જ પૂર્વનિર્ધારિત ચોકસાઈ સાથે એક પછી એક એમ કુલ 10 પેરાશૂટ ખુલ્યા હતા. આ પેરાશૂટ સિસ્ટમને એવી રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે કે તે અત્યંત ઝડપે નીચે પડતા મોડ્યુલની ગતિને તબક્કાવાર રીતે ઘટાડીને તેને સ્થિર કરી દે છે. આ સફળ લેન્ડિંગ પ્રક્રિયામાં ચાર અલગ-અલગ પ્રકારના પેરાશૂટનો સમાવેશ થાય છે, જે પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશતી વખતે ઉદ્ભવતા ઘર્ષણ અને દબાણ સામે અવકાશયાત્રીઓની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરશે. આ જટિલ ડિસેલેરેશન સિસ્ટમ (ગતિ ઘટાડવાની પદ્ધતિ) ના સફળ પરીક્ષણથી વૈજ્ઞાનિકોમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે, કારણ કે મિશનની સફળતાનો મોટો આધાર આ લેન્ડિંગ પ્રક્રિયા પર જ ટકેલો છે.

ઇસરોએ આ મિશનમાં માત્ર પોતાની ક્ષમતા જ નહીં, પરંતુ ભારતીય સૈન્ય દળો સાથેનું અદભૂત સંકલન પણ દર્શાવ્યું છે. સમુદ્રમાં મોડ્યુલ ખાબક્યા બાદ, ભારતીય નૌકાદળની ટીમે તેને પુનઃપ્રાપ્ત કરવાની કામગીરી સંભાળી હતી. આ સમગ્ર ઓપરેશનમાં DRDO (સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન) એ પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. ગગનયાન G1 મિશનની દિશામાં આ એક નિર્ણાયક સીમાચિહ્ન સમાન છે. આ પ્રકારના ટેસ્ટિંગથી એ સાબિત થાય છે કે જો મિશન દરમિયાન કોઈ કટોકટી સર્જાય, તો પણ આપણી પાસે અવકાશયાત્રીઓને સુરક્ષિત રીતે પૃથ્વી પર પાછા લાવવાની અત્યાધુનિક વ્યવસ્થા સજ્જ છે. આ સફળતા સાથે ભારત હવે માનવસહિત અવકાશ મિશન ધરાવતા વિશ્વના જૂજ દેશોની હરોળમાં સામેલ થવા માટે સજ્જ થઈ ગયું છે.