નવી દિલ્હી તા.૧૧ :  મોંઘવારી ભથ્થાં (DA) ને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટે આજે એક ઐતિહાસિક અને મહત્ત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. આ ચુકાદાથી દેશભરના કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના લાખો પેન્શનરોને સીધો ફાયદો થશે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પેન્શનરોને પણ કર્મચારીઓની જેમ જ મોંઘવારી ભથ્થાંનો લાભ મળવો જોઈએ.

શું છે સમગ્ર મામલો?

છેલ્લા કેટલાક સમયથી પેન્શનરો દ્વારા માંગ કરવામાં આવી રહી હતી કે સરકાર દ્વારા જ્યારે કર્મચારીઓના મોંઘવારી ભથ્થામાં વધારો કરવામાં આવે છે, ત્યારે પેન્શનરોને તેનો લાભ મોડો મળે છે અથવા પૂરેપૂરો મળતો નથી. કેટલીક રાજ્ય સરકારોએ નાણાકીય કટોકટીનું કારણ આપીને પેન્શનરોના DAના હપ્તા રોકી રાખ્યા હતા. આ મુદ્દે જુદા-જુદા હાઈકોર્ટમાં અનેક અરજીઓ દાખલ થઈ હતી, જે બાદ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યો હતો.

સુપ્રીમ કોર્ટે શું કહ્યું?

સુપ્રીમ કોર્ટની ત્રણ જજોની બેન્ચે ચુકાદો આપતા જણાવ્યું કે: 

1. *પેન્શન એ હક છે, મહેરબાની નથી*: કોર્ટે કહ્યું કે પેન્શન એ નિવૃત્ત કર્મચારીનો બંધારણીય અધિકાર છે. મોંઘવારી ભથ્થું એ પગાર અને પેન્શનનો જ ભાગ છે.

2. *ભેદભાવ ન થઈ શકે*: સેવારત કર્મચારી અને પેન્શનર વચ્ચે DA આપવામાં ભેદભાવ રાખી શકાય નહીં. જ્યારે કર્મચારીઓને DA વધારીને આપવામાં આવે, ત્યારે તે જ તારીખથી પેન્શનરોને પણ ડિયરનેસ રિલીફ (DR) આપવું ફરજિયાત છે.

3. *બાકી હપ્તા ચૂકવવા આદેશ*: કોર્ટે કેન્દ્ર અને તમામ રાજ્ય સરકારોને આદેશ આપ્યો છે કે પેન્શનરોના બાકી રહેલા તમામ DA/DRના હપ્તા 3 મહિનામાં એરિયર્સ સાથે ચૂકવી દેવામાં આવે. વિલંબ થશે તો 6% વ્યાજ સાથે ચૂકવવા પડશે.

કેટલા લોકોને ફાયદો થશે?

આ ચુકાદાથી દેશભરના અંદાજે 65 લાખ કેન્દ્ર સરકારના પેન્શનરો અને 1.2 કરોડથી વધુ રાજ્ય સરકારના પેન્શનરોને સીધો ફાયદો થશે. ગુજરાતના લગભગ 5.5 લાખ પેન્શનરોને પણ એરિયર્સ સાથે DAનો લાભ મળશે.

નાણાકીય અસર

જો કેન્દ્ર સરકાર જાન્યુઆરી-2026થી 4% DA વધારો જાહેર કરે છે, તો પેન્શનરોને પણ તે જ તારીખથી 4% DR મળશે. બાકી હપ્તાના કારણે એક પેન્શનરને સરેરાશ રૂ. 15,000 થી 1.5 લાખ સુધીનું એરિયર્સ મળવાની સંભાવના છે.

પેન્શનર સંગઠનોમાં ખુશી

સુપ્રીમ કોર્ટના આ નિર્ણયને પેન્શનર સંગઠનોએ વધાવી લીધો છે. ઓલ ઈન્ડિયા પેન્શનર્સ એસોસિએશને કહ્યું કે, "વર્ષોથી અમે આ લડાઈ લડી રહ્યા હતા. આજે ન્યાય મળ્યો છે. સરકારે હવે તાત્કાલિક અમલ કરવો જોઈએ."

હાલ નાણા મંત્રાલય અને રાજ્ય સરકારો આ ચુકાદાનો અભ્યાસ કરી રહી છે. ટૂંક સમયમાં DA/DR ચૂકવવા અંગે પરિપત્ર બહાર પડવાની શક્યતા છે.