તેહરાન:  વિશ્વના કુલ તેલ વેપારના 20 ટકા હિસ્સાનું વહન કરતી હોર્મુઝની સામુદ્રધુની હાલમાં એક ખતરનાક 'સમુદ્રી ભૂલભૂલામણી' બની ગઈ છે. ઈરાને અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના હુમલાના ડરથી બચાવમાં જે દરિયાઈ ખાણો નાની બોટ દ્વારા આડેધડ બિછાવી હતી, તે હવે ઈરાન માટે જ માથાનો દુખાવો બની ગઈ છે. ઈરાની નૌકાદળ પાસે આ ખાણોનું ચોક્કસ લોકેશન કે રેકોર્ડ ન હોવાથી તેઓ પોતે જ તેને શોધવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે. આ અંધાધૂંધ બિછાવેલી સુરંગો સમુદ્રના પ્રવાહ સાથે સતત પોતાનું સ્થાન બદલી રહી છે, જેના કારણે આ આખો માર્ગ વિશ્વભરના ટેન્કરો માટે એક સળગતા પલંગ સમાન બની ગયો છે.

2 માર્ચના રોજ ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ  દ્વારા આપવામાં આવેલી 'બાળી નાખવાની' ધમકીએ માત્ર તેલના ભાવમાં જ ભડકો નથી કર્યો, પરંતુ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનને પણ પાયમાલ કરી દીધી છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ સ્વીકાર્યું છે કે ટેકનિકલ મર્યાદાઓને કારણે આ માર્ગ જલ્દી ખુલે તેવી શક્યતા ઓછી છે. યુએસ અધિકારીઓના મતે, ઈરાન પાસે આટલી જટિલ અને આધુનિક રીતે ફેલાયેલી ખાણોને દૂર કરવાની ક્ષમતા જ નથી. આ સ્થિતિમાં ઈરાને જાહેર કરેલા મર્યાદિત માર્ગો અને નકશાઓ પર વિશ્વાસ કરવો એ કોઈ પણ જહાજ માટે આત્મઘાતી સાબિત થઈ શકે છે.

બીજી તરફ, અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ મામલે અત્યંત કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ટ્રમ્પે યુદ્ધવિરામની પ્રાથમિક શરત તરીકે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત અને ખુલ્લી રાખવાની માંગ કરી છે. ઈસ્લામાબાદમાં ચાલી રહેલી વાટાઘાટોમાં આ મુદ્દો હવે કેન્દ્રસ્થાને છે, કારણ કે જ્યાં સુધી ઈરાન આ 'ડેથ ટ્રેપ' સાફ નહીં કરે ત્યાં સુધી વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર મંડરાતું જોખમ ટળશે નહીં. ઈરાન પાસે હજુ પણ સેંકડો નાની હોડીઓ છે જે નવી સુરંગો નાખી શકે છે, જે અમેરિકા માટે ચિંતાનો વિષય છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ટેકનોલોજીના અભાવે ઈરાન આ સુરંગો દૂર કરવામાં અમેરિકાની મદદ માંગશે કે પછી તેલની દુનિયા આ અનિશ્ચિતતામાં હોમાતી રહેશે?