બેઇજિંગ:  વિજ્ઞાન જ્યારે વરદાનને બદલે અભિશાપ બને ત્યારે કેવી સ્થિતિ સર્જાય, તેનું જીવંત ઉદાહરણ ચીનના પરીક્ષા ખંડોમાં જોવા મળી રહ્યું છે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સક્ષમ સ્માર્ટ ચશ્માએ શિક્ષણ પ્રણાલીની વિશ્વસનીયતા સામે મોટો પડકાર ફેંક્યો છે. આ કોઈ સામાન્ય ચશ્મા નથી, પરંતુ અદ્રશ્ય કેમેરા અને AI મોડેલથી સજ્જ એક એવું ગેજેટ છે જે પ્રશ્નપત્ર જોતાની સાથે જ તેને સ્કેન કરી લે છે. ઓગમેન્ટેડ રિયાલિટી (AR) ટેકનોલોજીની મદદથી આ પ્રશ્નોના સચોટ જવાબો સીધા ચશ્માના લેન્સ પર પ્રદર્શિત થાય છે, જે બહારથી જોનાર નિરીક્ષકને ક્યારેય દેખાતા નથી. પહેલા આ ઉપકરણો કદમાં મોટા હતા, પરંતુ હવે તે એટલા આધુનિક અને સ્ટાઇલિશ બની ગયા છે કે તેને સામાન્ય ચશ્માથી અલગ તારવવા અશક્ય છે.

આ ટેકનોલોજી કેટલી પ્રભાવશાળી છે તેનો અંદાજ હોંગકોંગ યુનિવર્સિટીના એક ચોંકાવનારા પ્રયોગ પરથી લગાવી શકાય છે. રિસર્ચ દરમિયાન AI ચશ્મા પહેરેલા એક સરેરાશ વિદ્યાર્થીએ ૧૦૦ વિદ્યાર્થીઓની બેચમાં ૯૨.૫ ગુણ મેળવીને ટોપ-૫ માં સ્થાન મેળવ્યું, જ્યારે બાકીના વિદ્યાર્થીઓનો સરેરાશ સ્કોર માત્ર ૭૨ ગુણ રહ્યો હતો. આ પરિણામોએ સાબિત કર્યું છે કે ભવિષ્યમાં ડિગ્રીઓ જ્ઞાનના આધારે નહીં પણ ગેજેટ્સની ગુણવત્તાના આધારે વહેંચાશે. સૌથી વધુ ચિંતાની વાત એ છે કે, જે ઉપકરણોની કિંમત ૧,૦૦૦ ડોલર સુધીની છે, તે હવે ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ્સ પર માત્ર ૪૦ થી ૮૦ યુઆન (આશરે ₹૫૦૦ થી ₹૧,૦૦૦) ના દૈનિક ભાડા પર સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે, જે તેને સામાન્ય વિદ્યાર્થીઓની પહોંચમાં લાવી દે છે.

સોશિયલ મીડિયા પર આ મુદ્દે ઉગ્ર ચર્ચા ફાટી નીકળી છે. નેટિઝન્સ મજાકમાં કહી રહ્યા છે કે "હવે પરીક્ષા ખંડમાં વિદ્યાર્થી નહીં પણ AI બેસશે," પરંતુ વાસ્તવિકતા અત્યંત ગંભીર છે. આ છેતરપિંડી રોકવા માટે હવે ચીની સત્તાવાળાઓ હાઈ-ટેક સર્વેલન્સ અને સિગ્નલ જામર્સનો ઉપયોગ કરવાનું વિચારી રહ્યા છે. જોકે, નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે હવે માત્ર પરીક્ષા લેવાની રીત જ નહીં, પણ સમગ્ર શિક્ષણ પદ્ધતિને બદલવાનો સમય આવી ગયો છે, જ્યાં ગોખણપટ્ટીના બદલે વિદ્યાર્થીના વાસ્તવિક કૌશલ્યની કસોટી થાય. શિક્ષણવિદો ડરેલા છે કે જો આ 'સ્માર્ટ ચીટિંગ' અટકાવવામાં નહીં આવે, તો મહેનતુ વિદ્યાર્થીઓનો આત્મવિશ્વાસ તૂટી જશે.