અબુ ધાબી:  મધ્ય પૂર્વમાં જ્યારે બારૂદની ગંધ પ્રસરેલી છે અને અમેરિકી યુદ્ધ જહાજોની ગર્જના સંભળાઈ રહી છે, ત્યારે ભારત પોતાની અર્થવ્યવસ્થાને સુરક્ષિત રાખવા માટે 'મિશન મોડ'માં આવી ગયું છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંઘર્ષને કારણે તેલ પુરવઠાના મુખ્ય માર્ગ 'હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ' પર નાકાબંધીનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે. આ કટોકટીનો સામનો કરવા વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે UAE, સાઉદી અરેબિયા અને કતાર સાથે સીધી વાતચીત શરૂ કરી છે. ભારતનો હેતુ સ્પષ્ટ છે: જો યુદ્ધ ફાટી નીકળે અને સમુદ્રી માર્ગો બંધ થાય, તો પણ દેશમાં તેલ અને ગેસના ભાવ ન વધે અને પુરવઠો અવિરત જળવાઈ રહે.

ભારતનો 'પ્લાન-B' એટલો મજબૂત છે કે તે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને સંપૂર્ણપણે બાયપાસ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આ વ્યૂહરચના હેઠળ, સાઉદી અરેબિયાની પૂર્વ-પશ્ચિમ પાઈપલાઈન દ્વારા તેલને લાલ સમુદ્રના યાનબુ બંદર સુધી પહોંચાડવામાં આવશે, જ્યાંથી તે સીધું ભારત આવી શકશે. આ ઉપરાંત, G-20માં જાહેર કરાયેલ IMEC કોરિડોર હવે માત્ર કાગળ પર નહીં પણ જમીન પર ઉતરવા જઈ રહ્યો છે. UAE ના ફુજૈરાહ બંદરથી રેલ અને રોડ માર્ગે તેલ મોકલવાની તૈયારીઓ તેજ કરી દેવામાં આવી છે. ફુજૈરાહ બંદર હોર્મુઝની બહાર હોવાથી, ઈરાન કે અમેરિકાની નાકાબંધી ભારતની ઉર્જા સુરક્ષાને અસર કરી શકશે નહીં.

સ્થાનિક સ્તરે પણ ભારતે પોતાની તૈયારીઓ ચુસ્ત કરી દીધી છે. UAE અને સાઉદીના સહયોગથી વિશાખાપટ્ટનમ અને મેંગલોર જેવા ભૂગર્ભ તેલ ભંડારોને (SPR) છલોછલ ભરવામાં આવી રહ્યા છે, જે મુશ્કેલીના સમયે 90 દિવસ સુધી દેશની જરૂરિયાત પૂરી કરી શકે છે. સાથોસાથ, ભારતે રશિયા અને પશ્ચિમ આફ્રિકા જેવા બિન-ખાડી દેશો પાસેથી તેલની ખરીદી વધારીને પોતાની નિર્ભરતા વહેંચી દીધી છે. વર્ષ 2026ના મધ્ય સુધીમાં ભારતનું 70% તેલ સુરક્ષિત માર્ગોથી આવશે. જયશંકરની આ 'ઓઈલ ડિપ્લોમસી' એ સાબિત કરી દીધું છે કે વૈશ્વિક અસ્થિરતા વચ્ચે પણ ભારત પોતાના હિતોની રક્ષા કરવા સક્ષમ છે.