હૈદરાબાદ: વર્તમાન વૈશ્વિક પરિદ્રશ્યમાં જ્યારે ટેકનોલોજી અને ઉર્જા સુરક્ષાની વાત આવે છે, ત્યારે 'ક્રિટિકલ મિનરલ્સ' એટલે કે મહત્વપૂર્ણ ખનિજો સૌથી મોટી ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. હૈદરાબાદના HICC ખાતે આયોજિત એક ભવ્ય રોડ શોમાં કેન્દ્રીય કોલસા અને ખાણ મંત્રી જી. કિશન રેડ્ડીએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ભૂરાજનીતિ અને આબોહવા પરિવર્તનના આ યુગમાં કોઈપણ દેશનું ભવિષ્ય હવે તેના ખનિજ સંસાધનો પર નિર્ભર છે.
હરાજીના સાતમા રાઉન્ડનો પ્રારંભ
મંત્રીએ માહિતી આપી હતી કે ભારત સરકાર અત્યાર સુધીમાં ૪૬ મહત્વપૂર્ણ ખનિજ બ્લોક્સની સફળતાપૂર્વક હરાજી કરી ચૂકી છે. હવે, સાતમા રાઉન્ડમાં વધુ ૧૯ બ્લોક્સ માટે હરાજીની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી રહી છે. આ સિવાય, એક્સપ્લોરેશન લાઇસન્સ માટેના બીજા રાઉન્ડની હરાજી પણ ઉદ્યોગ જગત માટે નવી તકોના દ્વાર ખોલશે. તેલંગાણા રાજ્યમાં જ વેનેડિયમ અને ટાઇટેનિયમ જેવા દુર્લભ ખનિજોના બે બ્લોક હરાજી માટે તૈયાર છે.
આયાત જકાતમાંથી મુક્તિ અને વિદેશમાં શોધખોળ
ભારતને આ ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે સરકારે ૨૪ મહત્વપૂર્ણ ખનિજો પરની આયાત જકાત (Import Duty) સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરી દીધી છે. આનાથી સ્થાનિક ઉત્પાદન અને સંશોધનને વેગ મળશે. માત્ર ભારત જ નહીં, પરંતુ સરકાર ઓસ્ટ્રેલિયા અને આર્જેન્ટિના જેવા ખનિજ સમૃદ્ધ દેશોમાં પણ ભારતીય હિતો માટે સંસાધનોની શોધ કરી રહી છે, જેથી ભવિષ્યની જરૂરિયાતોને સુરક્ષિત કરી શકાય.
વૈશ્વિક નેતા બનવાની હાકલ
જી. કિશન રેડ્ડીએ ખનિજ ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા તમામ હિતધારકોને આહવાન કર્યું હતું કે તેઓ ભારતને આ ક્ષેત્રમાં વિશ્વનો અગ્રેસર દેશ બનાવવા માટે સહયોગ આપે. તેમણે ભાર મૂક્યો હતો કે આર્થિક સુરક્ષા અને આધુનિક ટેકનોલોજી (જેમ કે સેમિકન્ડક્ટર અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો) માટે આ ખનિજો અનિવાર્ય છે.
ભારત જે રીતે પોતાની ખનિજ નીતિમાં આક્રમક સુધારા કરી રહ્યું છે, તે જોતા આગામી દાયકામાં ખનિજ સંશોધન ક્ષેત્રે ભારત એક નવો અધ્યાય લખવા માટે તૈયાર જણાય છે.