અમેરિકાએ હોર્મુઝ પર નાકાબંધી લગાવીઃ ભારત પર કેવી અસર પડશે?
વિશ્વની ઓઈલ લાઈફલાઈન ઉપર કબ્જો : અમેરિકા દ્વારા હોર્મુઝ પર નાકાબંધીની જાહેરાતથી તેલ અંગે વૈશ્વિક ચિંતાઓ વધી છે
નવી દિલ્હી,તા.૧૪: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના તણાવ વચ્ચે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં શિપિગ અંગેની પરિસ્થિતિ ગંભીર બની ગઈ છે. અમેરિકાએ ઈરાની બંદરને નાકાબંધી કરવાની ધમકી આપી છે. દરમિયાન, યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ અને ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ તરફથી ચેતવણીઓથી વૈશ્વિક તેલ બજારમાં હલચલ મચી ગઈ છે.
ગઈકાલે, સોમવારે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો. જોકે, મંગળવારે ભાવમાં થોડો ઘટાડો થયો હતો. ભારતીય સમય મુજબ સવારે ૮:૩૦ વાગ્યે, બ્રેન્ટ ક્રૂડ ૧.૨૪% ઘટીને ઼૯૮.૧૩ પર હતો. આ માર્ગ પર સંપૂર્ણ નાકાબંધી કરવાથી વૈશ્વિક ઉર્જાના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઉછાળો આવી શકે છે, જેની સીધી અસર ભારત સહિત એશિયન અર્થતંત્રો પર પડી શકે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પાસે જવાની ભૂલ ન કરો, ઈરાને ટ્રમ્પને ચેતવણી આપી, યુએસની માંગણીઓને નકારી કાઢી
યુએસ સૈન્યના પ્રાદેશિક સેન્ટ્રલ કમાન્ડે સોમવારે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ શિપિંગ નાકાબંધી ઇરાની બંદરોમાં પ્રવેશતા અથવા બહાર નીકળતા તમામ દેશોના જહાજો સામે નિષ્પક્ષ રીતે લાગુ કરવામાં આવશે. જોકે, યુએસએ એમ પણ કહ્યું હતું કે નાકાબંધી તટસ્થ પરિવહનને અટકાવશે નહીં.
ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સે વળતો જવાબ આપ્યો હતો, ચેતવણી આપી હતી કે સ્ટ્રેટની નજીક આવતા કોઈપણ વિદેશી લશ્કરી જહાજને યુદ્ધવિરામનું ઉલ્લંઘન ગણવામાં આવશે.
ઈરાને કહ્યું છે કે આવી પરિસ્થિતિમાં તે નિર્ણાયક લશ્કરી બળનો ઉપયોગ કરશે.
કામચલાઉ યુદ્ધવિરામ છતાં, આ માર્ગ પર શિપિંગ ટ્રાફિકમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. ટેન્કરો આ માર્ગ ટાળવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
કેપ્લરના ડેટા અનુસાર, ગયા મંગળવાર સુધીમાં, ગલ્ફમાં ૧૮૭ લોડેડ ટેન્કર હતા, જે ૧૭૨ મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ અને રિફાઇન્ડ ઉત્પાદનો વહન કરતા હતા.
યુએસ-ઈરાન યુદ્ધવિરામ પછી, ફક્ત ૫૮ કોમોડિટી જહાજોએ આ માર્ગે પરિવહન કર્યું છે.
સામાન્ય સમયની તુલનામાં જહાજ ટ્રાફિકમાં ૯૦% ઘટાડો થયો છે.
ઈરાની નિકાસ પર પ્રતિબંધ વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા માટે નોંધપાત્ર ખતરો છે.
કેપ્લરના મતે, ઈરાને માર્ચમાં ૧.૮૪ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ (bpd) તેલ નિકાસ કર્યું હતું અને એપ્રિલમાં અત્યાર સુધીમાં ૧.૭૧ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ તેલ નિકાસ કર્યું હતું.
યુદ્ધ પહેલા ઊંચા ઉત્પાદનને કારણે, આ મહિનાની શરૂઆતમાં ૧૮૦ મિલિયન બેરલથી વધુ ઈરાની તેલ જહાજોમાં લોડ થઈ ગયું હતું અને સમુદ્રમાં તરતું હતું, જે રેકોર્ડ સ્તરની નજીક હતું.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વૈશ્વિક તેલ અને ગેસ વેપારના લગભગ ૨૦%નું સંચાલન કરે છે, જેમાંથી મોટાભાગનો વેપાર એશિયા માટે થાય છે.
યુદ્ધ પહેલા, ચીન ઈરાનના મોટાભાગના તેલનો ખરીદદાર હતો. તેથી, આ નાકાબંધીની ચીન પર નોંધપાત્ર અસર પડશે.
યુદ્ધ પહેલા અમેરિકાએ ગયા મહિને પ્રતિબંધો હળવા કર્યા હોવાથી, ભારત સહિત અન્ય દેશો હવે ઈરાની તેલ આયાત કરી શકશે. તેથી, ભારત આ કટોકટીથી મુક્ત રહેશે નહીં.
(10:42 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
