રાંચી :  ઝારખંડની રાજધાની રાંચીમાં મહિલા સશક્તિકરણની એક નવી અને રંગીન ગાથા લખાઈ રહી છે. મત્સ્યઉદ્યોગ વિભાગના માર્ગદર્શન અને આર્થિક સહાયથી રાંચીની મહિલાઓ હવે સુશોભન માછલી (Ornamental Fish) ઉછેરના વ્યવસાય દ્વારા આત્મનિર્ભર બની રહી છે. ઘરે રહીને જ આ વ્યવસાય કરતી મહિલાઓ આજે દર મહિને ₹5,000 થી લઈને ₹15,000 સુધીની આવક મેળવી રહી છે, જે તેમના પરિવાર માટે આર્થિક ટેકો બની રહ્યો છે.

મહિલાઓ માટે મત્સ્યઉદ્યોગ સમિતિનું વિશેષ ગઠન

સુશોભન માછલીઓના વધતા જતા ક્રેઝને ધ્યાનમાં રાખીને મત્સ્યઉદ્યોગ વિભાગે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. વિભાગ દ્વારા પહેલીવાર માત્ર મહિલાઓ માટે જ મત્સ્યઉદ્યોગ સમિતિઓની રચના કરવામાં આવી છે. મત્સ્યઉદ્યોગ નિયામક અમરેન્દ્ર કુમારના માર્ગદર્શન હેઠળ ત્રણ અલગ-અલગ સમિતિઓ બનાવવામાં આવી છે, જેમાં કુલ 120 મહિલાઓને આવરી લેવામાં આવી છે (દરેક સમિતિમાં 40 સભ્યો). અત્યાર સુધીમાં 46 મહિલાઓને આ વ્યવસાયની તાલીમ પણ આપી દેવામાં આવી છે.

તાલીમથી સફળતા સુધીની સફર

પાંચ દિવસની સઘન તાલીમ મેળવ્યા બાદ, આ મહિલાઓ અત્યંત ઉત્સાહ સાથે પોતાના ઘરોમાં જ માછલીઘર (Aquariums) બનાવીને રંગબેરંગી માછલીઓ ઉછેરી રહી છે. વિભાગ માત્ર તાલીમ આપીને છૂટું નથી થઈ જતું, પરંતુ એક વર્ષ સુધી આ મહિલાઓની પ્રગતિ પર સતત નજર રાખવામાં આવે છે. જે મહિલાઓ આ વ્યવસાયમાં સારું પ્રદર્શન કરે છે અને સફળતાપૂર્વક માછલીઓનો ઉછેર કરે છે, તેમને વિભાગ તરફથી ફરીથી અનુદાન આપીને પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.

રોજગારનું એક નવું મોડેલ

રાંચીનું આ મોડેલ અન્ય વિસ્તારો માટે પણ આદર્શ બની રહ્યું છે. ઘરે બેઠા ખૂબ જ ઓછા ખર્ચે અને મર્યાદિત જગ્યામાં શરૂ કરી શકાતા આ વ્યવસાયે મહિલાઓને ઘરની જવાબદારીઓ સાથે આર્થિક ઉપાર્જન કરવાની તક આપી છે. બજારમાં શોભાયમાન માછલીઓની માંગમાં થયેલા વધારાને કારણે આ મહિલાઓ માટે રોજગારના દ્વાર ખુલી ગયા છે. આ પહેલ માત્ર મહિલાઓને આર્થિક રીતે સ્વતંત્ર જ નથી કરતી, પરંતુ રાંચીમાં કુટીર ઉદ્યોગને પણ એક નવી દિશા આપી રહી છે.