લંડન : ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાન્ત હાલ તેમની લંડનની છ દિવસીય મુલાકાતે છે, પરંતુ લંડન યુનિવર્સિટીની બિર્કબેક કોલેજમાં તેમનું વ્યાખ્યાન એક અણધાર્યા વિવાદનું કેન્દ્ર બની ગયું છે. 'આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા' જેવા ગંભીર અને ટેકનિકલ વિષય પર વ્યાખ્યાન ચાલી રહ્યું હતું, ત્યારે કેટલાક સહભાગીઓએ ભારતમાં અસંમતિના દમન અને લોકશાહીના રેકોર્ડ અંગે તીક્ષ્ણ પ્રશ્નો ઉઠાવતા વાતાવરણ તણાવપૂર્ણ બની ગયું હતું.

વ્યાખ્યાન દરમિયાન 'અસંમતિ'નો ગરમાવો

પ્રશ્ન-જવાબના સત્ર દરમિયાન, એક મહિલા સહભાગીએ CJI સમક્ષ ભારતમાં અસંમતિ પ્રત્યે વધતી જતી દુશ્મનાવટનો મુદ્દો રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. જેવો આ મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો, તરત જ કાર્યક્રમના એન્કરે તેમને અટકાવી દીધા અને જણાવ્યું કે આ પ્રશ્નો વિષય (AI) ની બહારના છે. આ સમયે સભાખંડમાં હાજર એક વિદ્યાર્થીએ સ્ટેજ તરફ જોરથી બૂમ પાડીને કહ્યું, "કૃપા કરીને અમને થોડું સન્માન આપો!" આ ઘટનાના વીડિયો ક્લિપ્સ 'કોકરોચ જનતા પાર્ટી' (CJP) ના મુખ્ય પ્રવક્તા સૌરવ દાસે સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરતા સમગ્ર મામલો ચર્ચામાં આવ્યો છે.

શું છે 'કોકરોચ જનતા પાર્ટી'નો વિવાદ?

ઉલ્લેખનીય છે કે, ગયા મહિને CJI સૂર્યકાન્તે નકલી ડિગ્રી ધારકો અને કાર્યકરોનું વર્ણન કરવા માટે કથિત રીતે "કોકરોચ" (વંદા) અને "પરોપજીવી" જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કર્યો હતો, જેની સામે વિરોધ સ્વરૂપે આ આંદોલન અને 'કોકરોચ જનતા પાર્ટી' અસ્તિત્વમાં આવી છે. આ આંદોલન હવે CBSE OSM વિવાદને લઈને દિલ્હીના જંતર-મંતર પર મોટા વિરોધ પ્રદર્શનની તૈયારી કરી રહ્યું છે, જેના કારણે લંડનની આ ઘટનાએ વધુ મહત્વ ધારણ કર્યું છે.

AI અને માનવીય જવાબદારી પર CJI નું ભારણ

બહારના હંગામા વચ્ચે, CJI સૂર્યકાન્તે પોતાના વ્યાખ્યાનમાં ટેકનોલોજીના ભવિષ્ય અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે, "ટેકનોલોજી પોતે સારી કે ખરાબ નથી, પરંતુ આપણું નૈતિક માળખું તેને નક્કી કરે છે." તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો AI ની પ્રગતિમાં જવાબદારી અને બંધારણીય મૂલ્યો જડિત નહીં હોય, તો ન્યાયનો ખ્યાલ માત્ર એક ભ્રમણા બનીને રહી જશે. CJI એ સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકારો હવે પોલીસિંગ, ઇમિગ્રેશન અને સરહદોના રક્ષણ માટે જે અલ્ગોરિધમિક સિસ્ટમ્સ વાપરી રહી છે, તેમાં માનવીય ગૌરવ અને લોકશાહી મૂલ્યોનું જતન કરવું એ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા માટે સૌથી મોટો પડકાર છે.